ขออนุญาตก่อสร้างบ้าน และขอเลขที่บ้านใหม่
ต้องทำอะไรก่อนหลัง

📌 Key Takeaways

การสร้างบ้านมีเอกสารราชการ 2 ด่าน ขออนุญาตก่อสร้าง (แบบ ข.1) ต้องทำก่อนเริ่มงาน เจ้าหน้าที่พิจารณาภายใน 45 วัน และขอเลขที่บ้านต้องยื่นภายใน 15 วันหลังสร้างเสร็จ ไม่ยื่นมีโทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท ทั้งสองด่านไม่มีค่าธรรมเนียม 

Table of Content

• • ก่อนลงมือสร้างบ้าน ต้องขออนุญาตก่อสร้างก่อนใช่ไหม
• • ขออนุญาตก่อสร้างบ้าน ยื่นที่ไหน ใช้เอกสารอะไรบ้าง
• • ขออนุญาตก่อสร้างใช้เวลากี่วัน
• • ลำดับทั้งหมด ตั้งแต่ขออนุญาตก่อสร้างจนได้เลขที่บ้าน
• • ขอเลขที่บ้านใหม่ ต้องทำภายในกี่วัน
• • เลขที่บ้าน ต่างจากทะเบียนบ้านอย่างไร
• • เอกสารที่ต้องเตรียมขอเลขที่บ้านใหม่
• • ขั้นตอนขอเลขที่บ้านใหม่ มีอะไรบ้าง
• • ขอเลขที่บ้านออนไลน์ได้ไหม
• • คำถามที่พบบ่อย

1. ออกแบบบ้านและทำแบบก่อสร้าง สถาปนิกและวิศวกรจัดทำแบบพร้อมรายการคำนวณและลงนามรับรอง
2. ยื่นแบบ ข.1 ขออนุญาตก่อสร้าง ที่สำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ตามที่ตั้งของที่ดิน
3. รอผลพิจารณาภายใน 45 วัน ขยายได้ไม่เกิน 2 ครั้ง ครั้งละไม่เกิน 45 วัน
4. รับใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) แล้วจึงเริ่มก่อสร้างได้ ห้ามเริ่มงานก่อนได้ใบอนุญาต
5. ก่อสร้างจนแล้วเสร็จ
6. ยื่นขอเลขที่บ้านภายใน 15 วัน นับจากวันก่อสร้างแล้วเสร็จ ขั้นตอนละเอียดอยู่ในหัวข้อถัดไปของบทความนี้
7. รับทะเบียนบ้าน (ท.ร.14) พร้อมเลขที่บ้าน แล้วจึงขอมิเตอร์ไฟฟ้าและประปาถาวรต่อได้

1. ยื่นคำร้อง พร้อมเอกสารครบทั้ง 4 รายการที่สำนักงานเขต/ที่ว่าการอำเภอ
2. เจ้าหน้าที่ตรวจสอบหน้างาน ลงพื้นที่ตรวจสอบว่าบ้านสร้างเสร็จจริงตรงตามที่แจ้ง
3. รับทะเบียนบ้าน (ท.ร.14) พร้อมเลขที่บ้านใหม่ โดยทั่วไปในเขตเทศบาลใช้เวลาประมาณ 7 วัน ส่วนพื้นที่ต่างอำเภอ/ชนบทอาจใช้เวลาประมาณ 30 วัน แนะนำสอบถามระยะเวลาที่แน่นอนกับหน่วยงานในพื้นที่อีกครั้ง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านรับสร้างบ้านได้ที่

ข้อมูลอ้างอิง

1. กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. คู่มือประชาชน: การแจ้งขอเลขที่บ้าน. สืบค้นเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม 2569 จาก คู่มือการขอเลขที่บ้าน (dopa.go.th)
2. พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 65. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2569 จาก บทลงโทษกรณีก่อสร้างอาคารโดยไม่ได้รับใบอนุญาต
3. คู่มือการขออนุญาตก่อสร้าง ตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2569 จาก ตัวบทพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ฉบับปรับปรุง

Q: ขออนุญาตก่อสร้างบ้าน ต้องยื่นที่ไหน

A: ยื่นต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามที่ตั้งของที่ดิน ไม่ใช่ตามภูมิลำเนาของเจ้าของบ้าน บ้านในกรุงเทพฯ ยื่นที่สำนักงานเขต ต่างจังหวัดในเขตเทศบาลยื่นที่สำนักงานเทศบาล นอกเขตเทศบาลยื่นที่องค์การบริหารส่วนตำบล

Q: ขออนุญาตก่อสร้างบ้าน ใช้เวลากี่วัน

A: เจ้าพนักงานท้องถิ่นต้องตรวจพิจารณาและแจ้งผลภายใน 45 วันนับแต่วันยื่นคำขอ และขยายเวลาได้ไม่เกิน 2 ครั้ง ครั้งละไม่เกิน 45 วัน รวมกรณีขยายเต็มเพดานไม่เกิน 135 วัน

Q: สร้างบ้านโดยไม่ขออนุญาตก่อสร้าง มีโทษอะไรบ้าง

A: ตามมาตรา 65 พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และยังมีโทษปรับรายวันอีกวันละไม่เกิน 10,000 บาท ตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน

Q: ขออนุญาตก่อสร้างใช้แบบฟอร์มอะไร

A: ใช้แบบ ข.1 ซึ่งเป็นแบบคำขออนุญาตก่อสร้างอาคาร ขอได้ที่สำนักงานท้องถิ่นหรือดาวน์โหลดจากเว็บไซต์ของหน่วยงาน เมื่อได้รับอนุมัติแล้วหน่วยงานจะออกใบอนุญาตก่อสร้างเป็นแบบ อ.1 ให้

Q: ขอเลขที่บ้านใหม่ต้องทำภายในกี่วันหลังสร้างบ้านเสร็จ

A: ตามกฎหมายทะเบียนราษฎรกำหนดให้แจ้งขอเลขที่บ้านใหม่ภายใน 15 วัน นับจากวันที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ หากไม่แจ้งภายในกำหนดมีโทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท ควรสอบถามสำนักงานเขต/ที่ว่าการอำเภอในพื้นที่เพื่อยืนยันรายละเอียดล่าสุดอีกครั้ง

Q: ปลูกบ้านเอง (ไม่ได้จ้างบริษัทรับสร้างบ้าน) ต้องขอเลขที่บ้านต่างจากปกติไหม

A: ขั้นตอนเหมือนกับบ้านที่สร้างโดยบริษัทรับสร้างบ้านทุกประการ เจ้าของบ้านขอใบรับแจ้งเกี่ยวกับบ้าน (ท.ร.9) จากหน่วยงานท้องถิ่น เตรียมเอกสารให้ครบ แล้วยื่นขอภายใน 15 วันหลังสร้างเสร็จเช่นเดียวกัน

Q: ขอเลขที่บ้านมีค่าธรรมเนียมไหม

A: ไม่มีค่าธรรมเนียมตามระเบียบราชการ

Q: ขอเลขที่บ้านใหม่ต้องไปยื่นที่ไหน

A: ยื่นได้ที่สำนักงานเขต (สำหรับบ้านในกรุงเทพฯ) หรือที่ว่าการอำเภอ (สำหรับบ้านต่างจังหวัด) ที่บ้านตั้งอยู่

Q: ถ้ายังไม่ได้ขออนุญาตก่อสร้างบ้านมาก่อน ขอเลขที่บ้านได้เลยไหม

A: ต้องขออนุญาตก่อสร้างและมีใบอนุญาต/หนังสือรับรองสิ่งปลูกสร้างให้เรียบร้อยก่อน จึงจะยื่นขอเลขที่บ้านได้ อ่านขั้นตอนขออนุญาตก่อสร้างแบบละเอียดได้ในบทความที่เกี่ยวข้อง

Q: เอกสารที่ต้องเตรียมขอเลขที่บ้านมีอะไรบ้าง

A: ใบรับแจ้งเกี่ยวกับบ้าน (ท.ร.9), ใบอนุญาตก่อสร้าง/หนังสือรับรองสิ่งปลูกสร้าง, บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านเดิมของเจ้าของ, และภาพถ่ายบ้านที่สร้างเสร็จครบ 4 ด้าน

Q: ขอเลขที่บ้านใหม่ใช้เวลานานแค่ไหน

A: ระยะเวลาขึ้นอยู่กับการตรวจสอบพื้นที่ของเจ้าหน้าที่ในแต่ละเขต/อำเภอ แนะนำสอบถามระยะเวลาที่แน่นอนกับหน่วยงานในพื้นที่โดยตรง