ยกใต้ถุนบ้านสูงเท่าไหร่ดี?
วิธีคำนวณความสูงให้เหมาะกับบ้านคุณ
📌 Key Takeaways
ความสูงที่ถูกต้องไม่ได้มาจากบ้านข้าง ๆ แต่มาจากสูตรเดียว: ระดับน้ำสูงสุดที่ที่ดินเคยเจอ บวกระยะเผื่อ จากนั้นค่อยเลือกว่าจะใช้ใต้ถุนทำอะไร ยก 1 เมตรรับน้ำขังตื้น ยก 2 เมตรจอดรถเก๋งได้ ยกเกือบ 3 เมตรขึ้นไปใต้ถุนจึงเป็นพื้นที่ใช้ชีวิตได้จริง
- ตัวเลขแรกที่ต้องมีคือระดับน้ำสูงสุดของที่ดิน วัดจากจุดอ้างอิงเดียวกัน เช่น ขอบถนนหน้าที่ดิน ไม่ใช่ความสูงเฉลี่ยของละแวก
- ยิ่งยกสูง บันไดยิ่งยาว กฎกระทรวงกำหนดลูกตั้งบันไดบ้านไม่เกิน 20 เซนติเมตร ยก 3 เมตรจึงต้องมีอย่างน้อย 15 ขั้น
- ยกพื้นแล้วต้องยกงานระบบตามด้วย ปลั๊ก ตู้ไฟ และห้องน้ำที่ต้องใช้ระหว่างน้ำขัง ต้องอยู่เหนือระดับน้ำ
- มี 2 แนวทาง: ยกทั้งบ้านให้ใต้ถุนโล่ง หรือให้ชั้นล่างใช้ชีวิตได้และเปียกได้ แล้วใช้ชั้นบนเป็นพื้นที่ของวันที่น้ำมา
- แบบ Concept Design จาก FR System ของ Landy Home ใช้แนวทางที่ 2 พื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร และปลั๊กชั้นล่างสูงจากพื้นดินอย่างน้อย 1.00 เมตร
Table of Content
ถามช่างสิบคนว่า "บ้านยกสูงควรยกเท่าไหร่" มักได้คำตอบตั้งแต่ 50 เซนติเมตรไปจนถึง 3 เมตร และส่วนใหญ่มาจากการดูบ้านหลังที่รอดน้ำในซอย
ปัญหาคือที่ดินสองแปลงในซอยเดียวกันอาจสูงต่ำต่างกันหลายสิบเซนติเมตร และบ้านที่รอดน้ำปีนี้ อาจรอดเพราะน้ำปีนี้มาน้อย
ทีม Landy Home ซึ่งเป็นทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี และมีผลงาน 10,000 หลัง ใช้วิธีคิดกลับกัน คือเริ่มจากตัวเลขของที่ดินแปลงนั้น แล้วค่อยตัดสินใจว่าชั้นล่างจะเป็นอะไร บทความนี้จะพาคิดทีละขั้น
ยกใต้ถุนสูงเท่าไหร่ คิดจากอะไร?
สูตรที่ใช้ในงานออกแบบบ้านในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมมีบรรทัดเดียว
ระดับพื้นที่อยู่อาศัย = ระดับน้ำสูงสุดที่ที่ดินเคยเจอ + ระยะเผื่อ
ระยะเผื่อมีไว้รองรับสิ่งที่ไม่แน่นอน เช่น ข้อมูลระดับน้ำที่ได้จากคำบอกเล่า น้ำที่อาจสูงกว่าปีที่จำได้ ถนนหน้าบ้านที่อาจถูกยกระดับในอนาคต และคลื่นน้ำจากรถที่ขับผ่านหน้าบ้านตอนน้ำท่วม ยิ่งข้อมูลไม่แน่นอน ยิ่งควรเผื่อมาก ตัวเลขระยะเผื่อของแต่ละแปลงให้วิศวกรกำหนดจากข้อมูลหน้างาน
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ) ที่ดินต่ำกว่าขอบถนน 30 เซนติเมตร และน้ำเคยท่วมสูงกว่าขอบถนน 80 เซนติเมตร แปลว่าน้ำเคยสูงจากพื้นดินของแปลงนี้ 1.10 เมตร ระดับพื้นที่อยู่อาศัยจึงต้องสูงกว่า 1.10 เมตรจากพื้นดิน แล้วบวกระยะเผื่อเข้าไป
ถ้ายังไม่รู้ระดับน้ำของที่ดิน อ่านวิธีเก็บตัวเลขได้ที่ที่ดินแปลงนี้น้ำเคยท่วมไหม 7 วิธีเช็กก่อนซื้อที่ดินหรือสร้างบ้าน
ยก 1 เมตร 2 เมตร 3 เมตร ต่างกันยังไง?

ภาพประกอบตามสเกล · ความสูงพื้น 1, 2 และ 3 เมตร เทียบแนวคิด FR System ที่พื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร
เมื่อรู้ความสูงขั้นต่ำแล้ว คำถามต่อมาคือจะใช้ใต้ถุนทำอะไร เพราะความสูงแต่ละช่วงให้การใช้งานต่างกันมาก
| ความสูงพื้นจากพื้นดิน | ใต้ถุนใช้ทำอะไรได้ | ต้องคิดเพิ่ม |
|---|---|---|
| ประมาณ 1 เมตร | รับน้ำขังตื้น ระบายอากาศใต้บ้าน ซ่อมงานระบบใต้บ้าน | ใช้เป็นพื้นที่ไม่ได้ ต้องปิดกันสัตว์ และทำให้เข้าไปทำความสะอาดได้ |
| ประมาณ 2 เมตร | จอดรถเก๋ง เก็บของ ลานซักล้าง (รถสูงอย่าง SUV หรือกระบะ ต้องเช็กความสูงใต้คานก่อน) | หักความลึกคานแล้ว ความสูงใต้คานต่ำกว่า 2 เมตร คนตัวสูงต้องระวังศีรษะ ใช้นั่งเล่นได้ไม่สบาย |
| เกือบ 3 เมตรขึ้นไป | เป็นพื้นที่ใช้ชีวิตได้จริง ลานจอดรถ ครัวไทย มุมนั่งเล่น | บันไดยาวขึ้น ต้องวางตำแหน่งบันไดและชานพักให้ดี และคุมความสูงอาคารตามกฎหมาย |
| ชั้นล่างใช้ชีวิตได้และเปียกได้ + ชั้นบนยกสูงพ้นน้ำ (แนวคิดบ้านรองรับน้ำท่วม) | ชั้นล่างใช้ชีวิตได้ทุกวัน ชั้นบนเป็นพื้นที่ของวันที่น้ำมา | ชั้นล่างต้องเปียกได้ ล้างง่าย และแยกวงจรไฟรายชั้น |
ข้อสังเกตคือ ช่วง 1.5 ถึง 2 เมตรเป็นช่วงที่หลายบ้านเลือกแล้วเสียดาย เพราะสูงพอให้เดินบันไดทุกวัน แต่ไม่สูงพอให้ใต้ถุนเป็นพื้นที่ที่อยากใช้
ยกสูงแล้วต้องมีบันไดกี่ขั้น?
กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) กำหนดบันไดของอาคารอยู่อาศัยไว้ว่า ลูกตั้งสูงไม่เกิน 20 เซนติเมตร ลูกนอนกว้างไม่น้อยกว่า 22 เซนติเมตร ความกว้างบันไดไม่น้อยกว่า 80 เซนติเมตร และบันไดช่วงหนึ่งสูงไม่เกิน 3 เมตร ถ้าสูงกว่านั้นต้องมีชานพัก ตัวเลขนี้แปลงเป็นจำนวนขั้นขั้นต่ำได้ดังนี้
| ความสูงพื้น | จำนวนขั้นอย่างน้อย (ลูกตั้ง 20 ซม.) | ต้องมีชานพักไหม |
|---|---|---|
| 1.00 เมตร | 5 ขั้น | ไม่ต้อง |
| 2.00 เมตร | 10 ขั้น | ไม่ต้อง |
| 3.00 เมตร | 15 ขั้น | ไม่ต้อง ถ้าเป็นช่วงเดียวพอดี 3 เมตร |
| 3.90 เมตร (พื้นชั้น 2 ใน Concept Design จาก FR System) | 20 ขั้น | ต้องมี เพราะสูงเกิน 3 เมตร |
ในการใช้งานจริง บันไดบ้านที่เดินสบายมักใช้ลูกตั้งเตี้ยกว่า 20 เซนติเมตร จำนวนขั้นจึงมากกว่าตาราง และใช้พื้นที่ในผังมากขึ้น ข้อนี้ต้องคิดตั้งแต่วางผัง ไม่ใช่ตอนสร้าง
ยกทั้งบ้าน หรือให้ชั้นล่างเปียกได้?
บ้านยกสูงมี 2 แนวคิดหลัก ซึ่งให้ชีวิตประจำวันต่างกันมาก
| แนวทาง | ลักษณะ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| ยกทั้งบ้าน ใต้ถุนโล่ง | ทุกห้องอยู่บนพื้นยก ใต้ถุนเป็นที่จอดรถหรือที่โล่ง | บ้านพักตากอากาศ บ้านริมน้ำ หรือครอบครัวที่ไม่มีผู้สูงอายุ |
| ชั้นล่างใช้ชีวิตได้และเปียกได้ ชั้นบนสูงพ้นน้ำ | วันปกติใช้ชั้นล่าง วันที่น้ำมาย้ายขึ้นชั้นบน ตัดไฟชั้นล่างได้แยก ชั้นล่างใช้วัสดุทนน้ำ | ครอบครัวที่อยู่ประจำ มีผู้สูงอายุ หรือน้ำมาไม่ทุกปีแต่มาแรง |
FR System (Flood Resistant System) ของ Landy Home ใช้แนวทางที่ 2 ในแบบ Concept Design ทีมสถาปนิกวางชั้นล่างให้ใช้ชีวิตได้จริง มีห้องนอนชั้นล่าง ใต้ถุนโปร่งเป็นลานจอดรถ และยกพื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร ปลั๊กชั้นล่างสูงจากพื้นดินอย่างน้อย 1.00 เมตร และตัดไฟเฉพาะชั้นล่างได้จากชั้นบน ตัวเลข 3.90 เมตรคือระดับพื้นของแบบ ไม่ใช่ความสูงน้ำที่รับประกันว่ารับได้ ความสูงจริงของแต่ละหลังกำหนดจากระดับน้ำของที่ดินแปลงนั้น
อ่านเรื่องการออกแบบทั้งระบบได้ที่สร้างบ้านป้องกันน้ำท่วม ต้องออกแบบยังไง
แจกฟรี: คู่มือ Concept Design บ้านรองรับน้ำท่วม จาก FR System
8 Concept ที่ทีมสถาปนิก Landy Home คิดไว้ตั้งแต่ขั้นออกแบบ พร้อมวิธีเก็บระดับน้ำท่วมขังของที่ดิน ภาพตัดถมดินกับยกใต้ถุน และแปลนแนวคิด 2 ชั้น
ดาวน์โหลดคู่มือ Concept Design บ้านรองรับน้ำท่วมบ้านที่มีผู้สูงอายุ ยกสูงแล้วจะลำบากไหม?
ลำบาก ถ้าทุกกิจกรรมของวันต้องขึ้นบันได แต่ไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนั้น หลักที่ใช้กันมี 3 ข้อ
- มีห้องนอนชั้นล่างสำหรับวันปกติ ผู้สูงอายุใช้ชีวิตชั้นล่างได้ครบ ขึ้นชั้นบนเฉพาะวันที่น้ำมา
- เผื่อพื้นที่ลิฟต์บ้านไว้ตั้งแต่ออกแบบ แม้ยังไม่ติดตั้งวันนี้ อ่านต่อที่มีผู้สูงอายุอยู่ในบ้าน ควรเผื่อพื้นที่ลิฟต์บ้านไว้ตั้งแต่ตอนออกแบบไหม
- บันไดลูกตั้งเตี้ย มีราวจับสองข้าง และชานพัก ใช้พื้นที่มากขึ้นเล็กน้อย แต่เดินขึ้นลงได้มั่นคงกว่ามากในการใช้ทุกวัน
บ้าน Landy Home ที่มีผู้สูงอายุ ออกแบบร่วมกับ Landy Elder Care ได้ตามความต้องการของแต่ละหลัง
5 ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยเมื่อยกบ้านหนีน้ำ
- ยกตามบ้านข้าง ๆ ที่ดินในซอยเดียวกันสูงต่ำต่างกันได้ ต้องใช้ตัวเลขของแปลงตัวเอง
- ยกพื้นแต่ไม่ยกงานระบบ ปลั๊ก ตู้ไฟ ปั๊มน้ำ และถังน้ำยังอยู่ระดับต่ำ น้ำมาเมื่อไรก็ต้องตัดไฟทั้งบ้าน
- ยกในช่วงที่ไม่สุดสักทาง สูงพอให้เดินบันไดทุกวัน แต่ใต้ถุนเตี้ยจนใช้งานไม่ได้
- ลืมเผื่อถนนในอนาคต ถนนหน้าบ้านถูกยกระดับเมื่อไร บ้านที่เคยสูงพอจะกลายเป็นบ้านต่ำทันที
- ปล่อยใต้ถุนเตี้ยให้อับชื้น ใต้ถุนที่ลมไม่ผ่านและเข้าไปทำความสะอาดไม่ได้ กลายเป็นที่สะสมความชื้นและที่อยู่ของสัตว์
ทำไมต้องออกแบบบ้านยกสูงกับ Landy Home?
บ้านยกสูงที่อยู่สบายต้องคิดทั้งระดับพื้น บันได งานระบบ และโครงสร้างไปพร้อมกัน ตารางนี้สรุปว่า Landy Home ดูแลแต่ละเรื่องอย่างไร เริ่มจากเรื่องที่เกี่ยวกับบ้านยกสูงโดยตรง
| เรื่อง | Landy Home ดูแลอย่างไร |
|---|---|
| ระดับพื้นบ้าน | ส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจพื้นที่จริงก่อนเริ่มออกแบบ แล้วกำหนดระดับพื้นจากระดับที่ดินและระดับน้ำของแปลงนั้น ไม่ใช้ตัวเลขเฉลี่ยของละแวก |
| ระบบไฟและงานระบบ | FR System (Flood Resistant System) วางระดับพื้น ระบบไฟ และงานระบบให้รองรับน้ำท่วมตั้งแต่ขั้นเขียนแบบ ในแบบ Concept Design ปลั๊กชั้นล่างสูงจากพื้นดินอย่างน้อย 1.00 เมตร และตัดไฟเฉพาะชั้นล่างได้จากชั้นบน เป็นทางเลือกที่พิจารณาตามความเสี่ยงน้ำท่วมของที่ดิน |
| บ้านที่มีผู้สูงอายุ | Landy Elder Care ออกแบบตามความต้องการของแต่ละหลัง |
| โครงสร้าง | Nova System ระบบก่อสร้างกึ่งสำเร็จรูป ศึกษาพัฒนาจากเทคโนโลยีประเทศญี่ปุ่น รับประกันโครงสร้าง 20 ปี* |
| ระบบตรวจงาน | ตรวจ 3 ชั้นภายใต้ ISO 9001:2015: วิศวกรเข้าตรวจหน้างาน, ทีม QA ตรวจมาตรฐาน, ทีม QC ตรวจความถูกต้องและความครบถ้วน |
| ผลงาน | 10,000 หลัง (ดูผลงาน) |
| ประสบการณ์ | ทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี |
| ความมั่นคง | ทุนจดทะเบียน 200,000,000 บาท (200 ล้านบาท) ซึ่งสูงที่สุดในกลุ่มธุรกิจรับสร้างบ้านในประเทศไทย (ข้อมูลกรมพัฒนาธุรกิจการค้า) |
| แบบบ้าน | แบบบ้านในเครือแลนดี้ กว่า 300 แบบ จาก 3 แบรนด์ในเครือ (Landy Home, Landy Grand และ Trendy Home) |
| พื้นที่บริการ | 11 จุดให้บริการ (10 สาขาบริษัท และชลบุรีซึ่งเป็นตัวแทนจำหน่าย) โดยทั่วไปรับงานในรัศมีประมาณ 60 กิโลเมตรจากสาขา และบางพื้นที่พิจารณาเป็นรายกรณี |
ถ้าวางงบสร้างบ้านไว้ 8 ถึง 20 ล้านบาท ทีม Landy Home พร้อมดูแลตั้งแต่สำรวจที่ดินและออกแบบบ้านยกสูงให้ตรงกับที่ดินของคุณ ถ้างบต่ำกว่านั้น ยังมี Trendy Home แบรนด์ในเครือ บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด ที่ใช้ระบบโครงสร้าง Nova System ชุดเดียวกันให้เลือก
ให้ทีมแลนดี้คำนวณความสูงบ้านจากที่ดินจริงของคุณ
ส่งเจ้าหน้าที่สำรวจพื้นที่ก่อนเริ่มออกแบบ ผลงาน 10,000 หลัง ทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี โครงสร้าง Nova System รับประกันโครงสร้าง 20 ปี*
พิเศษ! จองสิทธิ์สำรวจที่ดิน ออกแบบบ้าน และประเมินงบก่อสร้างฟรีสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านรับสร้างบ้านได้ที่
ข้อมูลอ้างอิง
- กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ข้อกำหนดบันไดของอาคารอยู่อาศัย
- FR System นวัตกรรมบ้านรองรับน้ำท่วม บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด จาก หน้า FR System บนเว็บไซต์แลนดี้ โฮม
- คู่มือ Concept Design บ้านรองรับน้ำท่วม จาก FR System ทีมสถาปนิก บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด กันยายน 2569
คำถามที่พบบ่อย
Q: บ้านใต้ถุนสูง 2 เมตร พอสำหรับน้ำท่วมไหม?
A: ขึ้นกับระดับน้ำสูงสุดที่ที่ดินแปลงนั้นเคยเจอ ถ้าน้ำเคยท่วมสูงจากพื้นดินไม่เกินราว 1 เมตร พื้นที่สูง 2 เมตรมีระยะเผื่อพอสมควร แต่ถ้าน้ำเคยสูงกว่านั้นหรือมีแนวโน้มถนนถูกยกระดับ ต้องคิดใหม่ Landy Home ส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจพื้นที่จริงก่อนเริ่มออกแบบ เพื่อให้ได้ตัวเลขของแปลงนั้น ไม่ใช่ตัวเลขเฉลี่ย
Q: ยกใต้ถุนสูง กับถมดินสูง แบบไหนเหมาะกว่ากัน?
A: ขึ้นกับระดับน้ำและสภาพดินของที่ดิน ถ้าน้ำท่วมตื้นและขังไม่นาน การถมดินพอดีกับถนนมักพอ ถ้าน้ำท่วมสูงหรือขังนาน การถมสูงมากเพิ่มน้ำหนักบนดินอ่อนจนทรุดต่อได้หลายปี และอาจเปลี่ยนทางน้ำของละแวก การยกพื้นที่อยู่อาศัยด้วยตัวบ้านจึงมักเหมาะกว่า และหลายแปลงใช้ทั้งสองวิธีร่วมกัน Landy Home ส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจพื้นที่จริงก่อนเริ่มออกแบบ เพื่อเลือกแนวทางจากตัวเลขของแปลงนั้น
Q: บ้านยกสูง 1 เมตร ใช้ใต้ถุนทำอะไรได้บ้าง?
A: แทบใช้งานไม่ได้ ใต้ถุน 1 เมตรเหมาะกับการรับน้ำขังตื้นและระบายอากาศใต้บ้าน แต่ต้องปิดกันสัตว์และทำให้เข้าไปทำความสะอาดได้ ถ้าต้องการใช้ใต้ถุนเป็นพื้นที่จริง ต้องสูงเกือบ 3 เมตร แนวคิด Concept Design จาก FR System ของ Landy Home จึงออกแบบให้ชั้นล่างเป็นพื้นที่ใช้ชีวิต และพื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร
Q: ยกบ้านสูง 3 เมตร ต้องมีบันไดกี่ขั้น?
A: กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) กำหนดลูกตั้งบันไดบ้านพักอาศัยสูงไม่เกิน 20 เซนติเมตร ยกสูง 3 เมตรจึงต้องมีอย่างน้อย 15 ขั้น และถ้าบันไดช่วงเดียวสูงเกิน 3 เมตร ต้องมีชานพัก ทีมสถาปนิกของ Landy Home วางตำแหน่งบันไดและชานพักให้สัมพันธ์กับผังบ้านตั้งแต่ขั้นออกแบบ
Q: บ้านยกสูงกับผู้สูงอายุ ไปด้วยกันได้ไหม?
A: ได้ ถ้าไม่ทำให้ทุกกิจกรรมต้องขึ้นบันได ทางที่ใช้กันคือมีห้องนอนชั้นล่างสำหรับวันปกติ แล้วใช้ชั้นบนเป็นพื้นที่ของวันที่น้ำมา หรือเผื่อพื้นที่ลิฟต์บ้านไว้ตั้งแต่ออกแบบ Landy Home มี Landy Elder Care ที่ออกแบบตามความต้องการของแต่ละหลัง
Q: ปลั๊กไฟบ้านยกสูง ควรติดสูงเท่าไร?
A: ปลั๊กและตู้ไฟควรอยู่เหนือระดับน้ำที่ที่ดินเคยเจอ และควรแยกวงจรรายชั้น ให้ตัดไฟชั้นล่างได้โดยไม่ต้องตัดทั้งบ้าน ในแบบ Concept Design จาก FR System ของ Landy Home ปลั๊กชั้นล่างอยู่สูงจากพื้นดินอย่างน้อย 1.00 เมตร และตัดไฟเฉพาะชั้นล่างได้จากชั้นบน
Q: บ้านเดิมที่สร้างแล้ว ยกให้สูงขึ้นได้ไหม?
A: ทำได้ในบางกรณีด้วยการดีดบ้าน แต่ต้องให้วิศวกรประเมินโครงสร้างเดิมก่อน และงานระบบทั้งหมดต้องแก้ตาม ถ้ากำลังจะสร้างบ้านใหม่ การกำหนดระดับพื้นให้ถูกตั้งแต่แรกคุ้มกว่ามาก Landy Home สร้างบ้านใหม่บนที่ดินของลูกค้า ด้วยโครงสร้าง Nova System ที่รับประกันโครงสร้าง 20 ปี*
*การรับประกันโครงสร้างเป็นไปตามเงื่อนไขที่บริษัทฯ กำหนด ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไปสำหรับวางแผนก่อนสร้างบ้าน ไม่ใช่ผลการตรวจสอบทางวิศวกรรมของที่ดินแปลงใดแปลงหนึ่ง งานถมดิน ฐานราก และโครงสร้างต้องให้วิศวกรประเมินจากสภาพที่ดินจริง
เขียนโดย ทีมบรรณาธิการ Landy Home ร่วมกับทีมสถาปนิกและวิศวกรของบริษัท · อัปเดตล่าสุด 2 ตุลาคม 2569