ที่ดินเสี่ยงน้ำท่วม
ควร ถมดิน หรือ ยกใต้ถุน?
📌 Key Takeaways
ถ้าที่ดินต่ำกว่าถนนไม่มากและน้ำท่วมตื้น การถมดินพอดีกับถนนมักพอ แต่ถ้าน้ำเคยท่วมสูงหรือขังนาน การยกพื้นที่อยู่อาศัยด้วยตัวบ้านมักเหมาะกว่า เพราะไม่ต้องถมสูงจนดินทรุดนาน และไม่ขวางทางน้ำของเพื่อนบ้าน หลายแปลงใช้ทั้งสองวิธีร่วมกัน
- ตัวเลขที่ตัดสินคือระดับน้ำสูงสุดที่ที่ดินเคยเจอ และจำนวนวันที่น้ำขัง ไม่ใช่ความชอบส่วนตัวหรือการดูบ้านข้าง ๆ
- ถมดินสูงมาก: ดินทรุดต่อได้หลายปีบนดินอ่อน และน้ำที่เคยไหลผ่านแปลงเราอาจไปขังที่บ้านข้างเคียงแทน
- ยกใต้ถุน: น้ำไหลผ่านใต้บ้านได้ แต่ต้องเดินบันไดทุกวัน และชั้นล่างต้องออกแบบให้เปียกได้และล้างง่าย
- ถมสูงกว่าที่ดินต่างเจ้าของข้างเคียง และพื้นที่เนินดินเกิน 2,000 ตารางเมตร (หรือตามที่ท้องถิ่นประกาศ) ต้องแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่นตาม พ.ร.บ.การขุดดินและถมดิน พ.ศ. 2543
- แนวคิด Concept Design จาก FR System ของ Landy Home ให้ชั้นล่างใช้ชีวิตได้ในวันปกติ และพื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร สำหรับวันที่น้ำมา
Table of Content
- ถมดินกับยกใต้ถุน ต่างกันยังไงในหนึ่งตาราง?
- ถมดินเหมาะกับที่ดินแบบไหน?
- ยกใต้ถุนเหมาะกับที่ดินแบบไหน?
- ถมดินสูงกว่าเพื่อนบ้าน ผิดไหม และกระทบใครบ้าง?
- ใช้ร่วมกันได้ไหม ถมพอดีถนนแล้วยกพื้นบ้าน?
- แนวคิด FR System: ยกพื้นที่อยู่อาศัย แต่ชั้นล่างยังใช้ชีวิตได้
- ทำไมต้องปรึกษาเรื่องที่ดินลุ่มกับ Landy Home?
- คำถามที่พบบ่อย
ทุกครั้งที่น้ำลด เจ้าของที่ดินในพื้นที่ลุ่มจะเริ่มคิดเรื่องเดียวกัน "ปีหน้าจะไม่ยอมให้น้ำเข้าบ้านอีก" แล้วทางเลือกแรกที่นึกถึงมักเป็นการเรียกรถดินมาถมให้สูงกว่าเดิม
การถมดินได้ผลจริงในหลายกรณี แต่ในที่ดินที่น้ำท่วมสูงหรือขังนาน การถมให้พ้นน้ำทั้งแปลงมักสร้างปัญหาใหม่ 2 อย่าง คือดินที่ทรุดต่อเนื่องหลายปี และน้ำที่ไม่ได้หายไปไหน แค่ไหลไปท่วมที่อื่นแทน
บทความนี้เทียบสองแนวทางแบบตรงไปตรงมา จากมุมของทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปีของ Landy Home เพื่อให้คุณเลือกได้จากข้อมูลของที่ดินตัวเอง
ถมดินกับยกใต้ถุน ต่างกันยังไงในหนึ่งตาราง?

ภาพจำลอง · ถมดินคือยกที่ดิน ยกใต้ถุนคือยกพื้นที่อยู่อาศัย เลือกจากระดับน้ำสูงสุดและจำนวนวันที่น้ำขัง
| เรื่องที่ต้องคิด | ถมดินให้สูง | ยกใต้ถุน (ยกพื้นที่อยู่อาศัย) |
|---|---|---|
| หลักการ | ยกระดับที่ดินทั้งแปลงให้สูงกว่าน้ำ | ที่ดินอยู่ระดับเดิมหรือถมเล็กน้อย แล้วยกพื้นบ้านขึ้นด้วยโครงสร้าง |
| รับน้ำท่วมได้แค่ไหน | เหมาะกับน้ำท่วมตื้น ถ้าน้ำสูงต้องถมสูงมาก | เหมาะกับน้ำท่วมสูงหรือขังนาน กำหนดความสูงพื้นได้ตามระดับน้ำจริง |
| ดินทรุด | ยิ่งถมสูง น้ำหนักยิ่งกดดินอ่อน ทรุดมากและนาน | ถมน้อย น้ำหนักบนดินอ่อนน้อย ปัญหาดินทรุดรอบบ้านน้อยกว่า |
| ผลต่อทางน้ำและเพื่อนบ้าน | ถ้าสูงกว่าเพื่อนบ้านมาก น้ำในละแวกอาจไหลไปขังที่อื่น | น้ำไหลผ่านใต้บ้านได้ ทางน้ำเดิมเปลี่ยนน้อยกว่า |
| เวลาก่อนเริ่มสร้าง | ควรปล่อยให้ดินถมอัดตัวอย่างน้อยหนึ่งฤดูฝน | ไม่ต้องรอดินถมสูง เริ่มงานเสาเข็มได้ตามแผน |
| ชีวิตประจำวัน | อยู่ชั้นล่างได้เหมือนบ้านทั่วไป ไม่ต้องขึ้นบันไดเพิ่ม | ต้องขึ้นบันไดทุกวัน ถ้าใต้ถุนเป็นที่โล่งทั้งหมด |
| หลังน้ำลด | ถ้าน้ำสูงกว่าที่ถมไว้ น้ำเข้าบ้านทั้งชั้น | ชั้นล่างเปียกได้ ล้างโคลนแล้วกลับมาใช้ได้เร็ว ถ้าเลือกวัสดุทนน้ำ |
| กฎหมาย | ถมสูงกว่าข้างเคียงและเกิน 2,000 ตร.ม. ต้องแจ้งท้องถิ่น ถ้าไม่เกินต้องจัดการระบายน้ำให้เพียงพอ | ขออนุญาตก่อสร้างตามปกติ และต้องคุมความสูงอาคารตามกฎหมาย |
สรุปสั้น ๆ คือ ถมดินแก้ปัญหาด้วยการยกที่ดิน ส่วนยกใต้ถุนแก้ปัญหาด้วยการยกชีวิต ถ้าน้ำท่วมตื้นและสั้น ยกที่ดินก็พอ ถ้าน้ำสูงและนาน การยกพื้นที่อยู่อาศัยคุ้มกว่าในระยะยาว
ถมดินเหมาะกับที่ดินแบบไหน?
การถมดินเป็นทางเลือกที่ดีเมื่อที่ดินเข้าเงื่อนไขส่วนใหญ่ต่อไปนี้
- ที่ดินต่ำกว่าถนนหน้าแปลงไม่มาก ถมเพียงให้พอดีหรือสูงกว่าถนนเล็กน้อยก็พ้นน้ำ
- น้ำที่เคยท่วมเป็นน้ำขังตื้นจากฝนตกหนัก ระบายออกได้ในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน
- ดินเดิมไม่ใช่บ่อ นา หรือร่องสวนที่มีชั้นเลนหนา
- ที่ดินไม่ได้อยู่บนทางน้ำไหลผ่าน และบ้านข้างเคียงอยู่ระดับใกล้เคียงกัน
- มีเวลาพอให้ดินถมอัดตัวก่อนทำลานและพื้นรอบบ้าน
ถ้าเลือกถมดิน อ่านต่อเรื่องถมดินกี่ปีถึงสร้างบ้านได้ และบ้านบนดินถมต้องออกแบบยังไง เพราะการถมให้ถูกวิธีตั้งแต่แรกช่วยลดปัญหาดินทรุดรอบบ้านได้มาก
ยกใต้ถุนเหมาะกับที่ดินแบบไหน?
การยกพื้นที่อยู่อาศัยด้วยตัวบ้านเหมาะกว่าเมื่อที่ดินเป็นแบบนี้
- น้ำเคยท่วมสูงระดับเข่าขึ้นไป หรือขังนานเป็นสัปดาห์
- ที่ดินต่ำกว่าถนนมาก ถ้าจะถมให้พ้นน้ำต้องถมสูงเป็นเมตร
- ดินเดิมเป็นดินอ่อน เคยเป็นนา บ่อ หรือร่องสวน ถมสูงแล้วทรุดนาน
- ที่ดินอยู่ในแนวที่น้ำไหลผ่านจากแปลงอื่น หรืออยู่ใกล้แม่น้ำ คลอง
- ต้องการให้ครอบครัวยังใช้ชั้นบนของบ้านได้ระหว่างที่ชั้นล่างมีน้ำขัง
คำถามต่อไปคือ "ยกสูงเท่าไรดี" ซึ่งคำนวณจากระดับน้ำจริงของที่ดิน อ่านวิธีคิดได้ที่ยกใต้ถุนสูงเท่าไหร่ดี 1 เมตร 2 เมตร หรือ 3 เมตร
ถมดินสูงกว่าเพื่อนบ้าน ผิดไหม และกระทบใครบ้าง?
ถมสูงกว่าเพื่อนบ้านไม่ได้ผิดในตัวเอง แต่ทำให้เรามีหน้าที่ตามกฎหมาย และเป็นต้นเหตุข้อพิพาทกับเพื่อนบ้านที่เจอบ่อยหลังน้ำท่วม
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
พ.ร.บ.การขุดดินและถมดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 26 กำหนดว่า ผู้ที่จะถมดินโดยเนินดินสูงกว่าระดับที่ดินต่างเจ้าของที่อยู่ข้างเคียง และพื้นที่เนินดินเกิน 2,000 ตารางเมตร (หรือตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นประกาศกำหนด) ต้องแจ้งการถมดินต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น ส่วนการถมที่สูงกว่าที่ดินข้างเคียงแต่พื้นที่ไม่เกินเกณฑ์ ผู้ถมต้องจัดให้มีการระบายน้ำให้เพียงพอ ไม่ให้เกิดความเสียหายแก่ที่ดินข้างเคียง
ในทางปฏิบัติ สิ่งที่ควรทำเมื่อถมสูงกว่าเพื่อนบ้านคือ
- ทำรางหรือท่อระบายน้ำรอบแปลง ให้น้ำฝนจากที่ดินเราไหลลงทางระบายสาธารณะ ไม่ใช่ลงที่ดินข้างเคียง
- ทำกำแพงกันดินหรือแนวรั้วที่รับแรงดันดินได้ ไม่ใช่รั้วธรรมดาที่ดินดันจนล้ม
- คุยกับเพื่อนบ้านก่อนถม โดยเฉพาะถ้าเขาอยู่ต่ำกว่า เรื่องเล็กตอนนี้ป้องกันเรื่องใหญ่ตอนน้ำมา
ใช้ร่วมกันได้ไหม ถมพอดีถนนแล้วยกพื้นบ้าน?
ได้ และเป็นวิธีที่ใช้กันบ่อยในที่ดินเสี่ยงน้ำท่วม หลักคือถมดินให้พอดีหรือสูงกว่าถนนเล็กน้อย เพื่อให้น้ำฝนในรั้วระบายออกได้และรถเข้าออกสะดวก แล้วให้ตัวบ้านทำหน้าที่ยกพื้นที่อยู่อาศัยให้พ้นระดับน้ำสูงสุดที่เคยท่วม
| ส่วนของงาน | ทำหน้าที่อะไร |
|---|---|
| ถมดินพอดีกับถนน | น้ำฝนในรั้วระบายออกได้ ไม่เป็นแอ่ง รถเข้าออกได้ ดินถมไม่สูงจนทรุดนาน |
| ยกพื้นที่อยู่อาศัยด้วยโครงสร้างบ้าน | รับมือน้ำท่วมสูงที่มาเป็นครั้งคราว โดยไม่ต้องถมดินทั้งแปลงให้สูงตาม |
| ชั้นล่างที่เปียกได้ | ใช้ชีวิตได้ในวันปกติ และล้างทำความสะอาดได้เร็วหลังน้ำลด |
แนวคิด FR System: ยกพื้นที่อยู่อาศัย แต่ชั้นล่างยังใช้ชีวิตได้
จุดอ่อนของบ้านยกใต้ถุนแบบดั้งเดิมคือชั้นล่างกลายเป็นที่ว่างรอน้ำ ใช้ได้แค่จอดรถ ทั้งที่น้ำอาจมาปีละไม่กี่สัปดาห์ แต่ครอบครัวต้องเดินบันไดทุกวัน
FR System (Flood Resistant System) ของ Landy Home มองโจทย์ต่างออกไป: บ้านรองรับน้ำท่วมต้องใช้ชีวิตได้ครบ 3 ช่วง และเริ่มที่แบบ ไม่ใช่อุปกรณ์ที่ซื้อมาติดเพิ่มทีหลัง
| ช่วง | บ้านตาม Concept Design จาก FR System ทำอะไร |
|---|---|
| วันปกติ | ชั้นล่างใช้ชีวิตได้จริง มีห้องนอนชั้นล่าง ใต้ถุนโปร่งเป็นลานจอดรถ ครัวไทย และพื้นที่ซักล้าง |
| วันที่น้ำมา | ตัดไฟเฉพาะชั้นล่างได้จากชั้นบน แล้วย้ายขึ้นชั้น 2 ที่พื้นสูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร |
| วันที่น้ำลด | ชั้นล่างใช้วัสดุทนน้ำ ล้างโคลนแล้วกลับมาใช้งานได้เร็ว ปลั๊กชั้นล่างอยู่สูงจากพื้นดินอย่างน้อย 1.00 เมตร |
FR System เป็นทางเลือกที่พิจารณาตามความเสี่ยงน้ำท่วมของที่ดิน ตัวเลขข้างต้นมาจากแบบ Concept Design ของทีมสถาปนิก Landy Home ความสูงจริงของแต่ละหลังกำหนดจากระดับน้ำของที่ดินแปลงนั้น
แจกฟรี: คู่มือ Concept Design บ้านรองรับน้ำท่วม จาก FR System
8 Concept ที่ทีมสถาปนิก Landy Home คิดไว้ตั้งแต่ขั้นออกแบบ พร้อมวิธีเก็บระดับน้ำท่วมขังของที่ดิน ภาพตัดถมดินกับยกใต้ถุน และแปลนแนวคิด 2 ชั้น
ดาวน์โหลดคู่มือ Concept Design บ้านรองรับน้ำท่วมทำไมต้องปรึกษาเรื่องที่ดินลุ่มกับ Landy Home?
ทางเลือกระหว่างถมดินกับยกใต้ถุนตัดสินจากข้อมูลที่ดินจริง นี่คือข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้ของ Landy Home
| เรื่อง | ข้อเท็จจริง |
|---|---|
| ก่อนออกแบบ | ส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจพื้นที่จริงก่อนเริ่มออกแบบ ดูระดับที่ดินเทียบถนน บ้านข้างเคียง และทางน้ำรอบแปลง |
| ผลงาน | 10,000 หลัง (ดูผลงาน) |
| ประสบการณ์ | ทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี |
| ความมั่นคง | ทุนจดทะเบียน 200,000,000 บาท (200 ล้านบาท) ซึ่งสูงที่สุดในกลุ่มธุรกิจรับสร้างบ้านในประเทศไทย (ข้อมูลกรมพัฒนาธุรกิจการค้า) |
| โครงสร้าง | Nova System ระบบก่อสร้างกึ่งสำเร็จรูป ศึกษาพัฒนาจากเทคโนโลยีประเทศญี่ปุ่น รับประกันโครงสร้าง 20 ปี* |
| ระบบตรวจงาน | ตรวจ 3 ชั้นภายใต้ ISO 9001:2015: วิศวกรเข้าตรวจหน้างาน, ทีม QA ตรวจมาตรฐาน, ทีม QC ตรวจความถูกต้องและความครบถ้วน |
| ที่ดินเสี่ยงน้ำท่วม | FR System (Flood Resistant System) วางระดับพื้น ระบบไฟ และงานระบบให้รองรับน้ำท่วมตั้งแต่ขั้นเขียนแบบ เป็นทางเลือกที่พิจารณาตามความเสี่ยงน้ำท่วมของที่ดิน |
| แบบบ้าน | แบบบ้านในเครือแลนดี้ กว่า 300 แบบ จาก 3 แบรนด์ในเครือ (Landy Home, Landy Grand และ Trendy Home) |
| พื้นที่บริการ | 11 จุดให้บริการ (10 สาขาบริษัท และชลบุรีซึ่งเป็นตัวแทนจำหน่าย) โดยทั่วไปรับงานในรัศมีประมาณ 60 กิโลเมตรจากสาขา และบางพื้นที่พิจารณาเป็นรายกรณี |
ไม่แน่ใจว่าที่ดินของคุณควรถมหรือยก ให้ทีมแลนดี้ไปดูที่ดินจริงก่อน
ส่งเจ้าหน้าที่สำรวจพื้นที่ก่อนเริ่มออกแบบ ผลงาน 10,000 หลัง ทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี โครงสร้าง Nova System รับประกันโครงสร้าง 20 ปี*
พิเศษ! จองสิทธิ์สำรวจที่ดิน ออกแบบบ้าน และประเมินงบก่อสร้างฟรีสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญด้านรับสร้างบ้านได้ที่
ข้อมูลอ้างอิง
- พระราชบัญญัติการขุดดินและถมดิน พ.ศ. 2543 หมวด 3 การถมดิน (มาตรา 26 ถึง 28) สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2569 เผยแพร่ตัวบทโดย drthawip.com
- FR System นวัตกรรมบ้านรองรับน้ำท่วม บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด จาก หน้า FR System บนเว็บไซต์แลนดี้ โฮม
- คู่มือ Concept Design บ้านรองรับน้ำท่วม จาก FR System ทีมสถาปนิก บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด กันยายน 2569
คำถามที่พบบ่อย
Q: ที่ดินต่ำกว่าถนน ควรถมดินหรือยกใต้ถุน?
A: ถ้าต่ำกว่าถนนไม่มากและน้ำไม่เคยท่วมสูง การถมให้พอดีหรือสูงกว่าถนนเล็กน้อยมักพอ แต่ถ้าที่ดินต่ำมากและน้ำเคยท่วมสูงหรือขังนาน การถมให้พ้นน้ำทั้งแปลงจะต้องถมสูงมาก ดินทรุดนาน และอาจเปลี่ยนทางน้ำของละแวก การยกพื้นที่อยู่อาศัยจึงมักเหมาะกว่า Landy Home ส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจพื้นที่จริงก่อนเริ่มออกแบบ เพื่อดูระดับที่ดินเทียบถนนและบ้านข้างเคียง
Q: ถมดินสูงกว่าบ้านข้าง ๆ ผิดกฎหมายไหม?
A: ไม่ผิดในตัวเอง แต่มีหน้าที่ตามกฎหมาย พ.ร.บ.การขุดดินและถมดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 26 กำหนดว่าถ้าถมสูงกว่าที่ดินข้างเคียงและพื้นที่เนินดินเกิน 2,000 ตารางเมตร ต้องแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อน ส่วนการถมที่สูงกว่าข้างเคียงแต่พื้นที่ไม่เกินเกณฑ์ ต้องจัดการระบายน้ำให้เพียงพอ ไม่ให้เสียหายแก่ที่ดินข้างเคียง ทีม Landy Home ดูระดับที่ดินและทางน้ำรอบแปลงประกอบการวางแบบตั้งแต่ขั้นสำรวจ
Q: บ้านยกใต้ถุนแพงกว่าการถมดินไหม?
A: เทียบตรง ๆ ได้ยาก เพราะการถมดินสูงมีค่าดิน ค่าบดอัด และค่าแก้ดินทรุดในระยะยาว ส่วนบ้านยกพื้นมีโครงสร้างและบันไดเพิ่ม ทางที่ได้ตัวเลขจริงคือให้ทีมออกแบบประเมินจากที่ดินแปลงนั้น Landy Home ให้สิทธิ์สำรวจที่ดิน ออกแบบบ้าน และประเมินงบก่อสร้างฟรี
Q: ยกใต้ถุนแล้ว ผู้สูงอายุจะขึ้นลงลำบากไหม?
A: ขึ้นกับว่าออกแบบชั้นล่างอย่างไร ถ้าใต้ถุนเป็นที่โล่งทั้งหมด ทุกกิจกรรมต้องขึ้นบันได แต่แนวคิด Concept Design จาก FR System ให้ชั้นล่างยังใช้ชีวิตได้ มีห้องนอนชั้นล่าง และย้ายขึ้นชั้นบนเฉพาะวันที่น้ำมา ส่วนบ้านที่มีผู้สูงอายุ Landy Home มี Landy Elder Care ที่ออกแบบตามความต้องการของแต่ละหลัง
Q: ถ้าถมดินไปแล้ว ยังยกบ้านเพิ่มได้ไหม?
A: ได้ การถมดินพอดีกับถนนแล้วยกพื้นที่อยู่อาศัยด้วยตัวบ้านเป็นวิธีที่ใช้ร่วมกันบ่อย ตัวบ้านลงเสาเข็มอยู่แล้ว จึงกำหนดระดับพื้นได้จากระดับน้ำจริงของที่ดิน FR System ของ Landy Home วางระดับพื้นและระบบไฟให้สอดคล้องกันตั้งแต่ขั้นเขียนแบบ
Q: Landy Home รับสร้างบ้านยกใต้ถุนในพื้นที่ไหนบ้าง?
A: Landy Home มี 11 จุดให้บริการ (10 สาขาบริษัท และชลบุรีซึ่งเป็นตัวแทนจำหน่าย) โดยทั่วไปรับงานในรัศมีประมาณ 60 กิโลเมตรจากสาขา และบางพื้นที่พิจารณาเป็นรายกรณี แนะนำให้แจ้งตำแหน่งที่ดินกับทีมงานก่อน งบที่ Landy Home ถนัดคือ 8 ถึง 20 ล้านบาท และทุกหลังได้รับประกันโครงสร้าง 20 ปี*
*การรับประกันโครงสร้างเป็นไปตามเงื่อนไขที่บริษัทฯ กำหนด ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไปสำหรับวางแผนก่อนสร้างบ้าน ไม่ใช่ผลการตรวจสอบทางวิศวกรรมของที่ดินแปลงใดแปลงหนึ่ง งานถมดิน ฐานราก และโครงสร้างต้องให้วิศวกรประเมินจากสภาพที่ดินจริง
เขียนโดย ทีมบรรณาธิการ Landy Home ร่วมกับทีมสถาปนิกและวิศวกรของบริษัท · อัปเดตล่าสุด 2 ตุลาคม 2569