สร้างบ้านป้องกันน้ำท่วม
ต้องออกแบบยังไง?

หลังช่วงน้ำท่วมขังปลายเดือนกันยายน คำถามที่หลายครอบครัวเริ่มถามคือ "ถ้าที่ดินเคยน้ำท่วม ต้องยกบ้านสูงแค่ไหน"

การยกบ้านทำใต้ถุนสูงได้ผลจริง แต่หลายคนยังลังเล เพราะกลัวชีวิตประจำวันจะลำบาก น้ำอาจมาปีละไม่กี่สัปดาห์ แต่บันไดต้องเดินทุกวัน

ด้วยทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี และผลงาน 10,000 หลัง ทีม Landy Home มองว่าคำถามที่ควรตั้งไม่ใช่แค่ "ยกเท่าไร น้ำถึงจะไม่เข้า" แต่คือ "ถ้าต้องยกบ้านอยู่แล้ว จะทำอย่างไรให้ชั้นล่างยังใช้ชีวิตได้ทุกวัน และให้ชั้นบนยังอยู่ได้ครบในวันที่น้ำมา"

ถ้าคุณกำลังจะสร้างบ้านบนที่ดินที่เคยน้ำท่วม บทความนี้จะเล่าผ่านแบบบ้าน THE VAREE (เดอะ วารี) ใน FR series ของ Landy Home "วารี" แปลว่าน้ำ บ้านหลังนี้จึงตั้งโจทย์ตั้งแต่เส้นแรกของแบบว่าต้องอยู่กับน้ำให้ได้ ไม่ใช่สร้างเสร็จแล้วค่อยหาทางกั้นน้ำทีหลัง

ที่ดินเคยน้ำท่วมสูงแค่ไหน ต้องรู้อะไรก่อนวางแบบ?

ลองนึกภาพว่าคุณยืนอยู่บนที่ดินเปล่าหลังฝนหยุด สิ่งที่สถาปนิกอยากรู้ก่อนเรื่องอื่นคือตัวเลขเดียว: น้ำเคยท่วมที่ดินแปลงนี้สูงสุดกี่เซนติเมตร เพราะตัวเลขนี้กำหนดความสูงของพื้นบ้าน ตำแหน่งตู้ไฟ และวัสดุชั้นล่างทั้งหมด

เจ้าของที่ดินหลายคนเพิ่งซื้อที่มาจึงยังไม่รู้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ข้อมูลที่เก็บเองได้ก่อนคุยกับสถาปนิกมี 4 อย่าง

เคล็ดลับคือ จดทุกตัวเลขเป็นเซนติเมตร โดยวัดจากจุดอ้างอิงเดียวกัน เช่น ขอบถนนหน้าที่ดิน เพราะถ้าคนหนึ่งบอก "ท่วมถึงเข่า" อีกคนบอก "ท่วมครึ่งประตู" ตัวเลขจะเทียบกันไม่ได้

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ การถมดินช่วยยกระดับได้ แต่ไม่ใช่คำตอบเดียว ดินที่ถมใหม่ต้องใช้เวลาอัดตัว และการถมสูงกว่าเพื่อนบ้านมาก ๆ อาจทำให้ทางระบายน้ำในละแวกเปลี่ยนไป บางที่ดินจึงเหมาะกับการยกพื้นบ้านขึ้นเป็นใต้ถุนมากกว่าการถมดินให้สูงทั้งแปลง

ที่ Landy Home ก่อนเริ่มออกแบบ เราส่งเจ้าหน้าที่ไปสำรวจพื้นที่จริงทุกครั้ง ตัวเลขที่คุณจดไว้ช่วยให้ทีมสถาปนิกและวิศวกรเลือกระดับบ้านที่เหมาะกับแปลงนั้น สำหรับแบบบ้าน THE VAREE พื้นชั้น 2 ยกสูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร เพื่อให้ห้องนอนหลักและพื้นที่ใช้ชีวิตอยู่เหนือระดับน้ำ

บ้านป้องกันน้ำท่วมต้องคิด 5 เรื่องอะไรบ้าง?

บ้านที่รับมือน้ำท่วมได้ดีไม่ได้ต่างจากบ้านทั่วไปแค่ความสูงของพื้น แต่ต่างกันที่ 5 เรื่องนี้ และทุกเรื่องต้องตัดสินใจตั้งแต่ขั้นเขียนแบบ เพราะพอเทพื้นและเดินท่อไปแล้ว การแก้ย้อนหลังมักต้องรื้อของเดิม

1. ระดับพื้นบ้านและใต้ถุน

น้ำอาจมาปีละไม่กี่สัปดาห์ แต่บันไดต้องเดินทุกวัน การเลือกระดับพื้นจึงเป็นการชั่งน้ำหนักระหว่างวันที่น้ำมากับวันธรรมดาอีกเกือบทั้งปี หลักคือ พื้นที่อยู่อาศัยหลัก เช่น ห้องนอน ห้องนั่งเล่น และห้องน้ำหลัก ควรอยู่เหนือระดับน้ำสูงสุดที่ที่ดินเคยเจอ บวกระยะเผื่ออีกช่วงหนึ่ง เพราะระดับน้ำแต่ละปีไม่เท่ากัน

การยกระดับทำได้ 2 ทางหลัก

ถ้าเลือกยกใต้ถุน โจทย์ต่อมาคือทำให้ชั้นล่างไม่เป็นแค่ที่ว่างรอน้ำ แบบบ้าน THE VAREE วางลานจอดรถ ห้องนอน ห้องรับแขก ห้องน้ำ ครัว และส่วนซักรีดไว้ชั้นล่าง วันปกติจึงใช้ชีวิตชั้นล่างได้เต็มที่ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ไม่ต้องขึ้นบันไดทุกวัน

2. ระบบไฟฟ้า

ลองนึกภาพว่าน้ำเริ่มเข้าโรงรถตอนสองทุ่ม ถ้าทั้งบ้านใช้ระบบไฟชุดเดียว ทางที่ปลอดภัยคือตัดไฟทั้งหลัง ทั้งที่คนในบ้านยังต้องใช้ไฟอยู่ชั้นบน บ้านที่ออกแบบเผื่อน้ำท่วมจึงควรมี 3 อย่างนี้

• แยกวงจรไฟฟ้ารายชั้น เพื่อให้ตัดไฟเฉพาะชั้นล่างได้ โดยชั้นบนยังมีไฟใช้
• ติดปลั๊ก สวิตช์ และตู้ไฟให้สูง ให้อยู่เหนือระดับน้ำที่คาดว่าจะเจอ
• วางวงจรสำคัญไว้ชั้นบน เช่น ไฟแสงสว่างและปั๊มน้ำ เพื่อไม่ต้องดับไฟทั้งหลังเมื่อชั้นล่างมีน้ำ

ข้อปฏิบัติทั่วไปที่ใช้ได้กับทุกบ้าน: เมื่อน้ำเริ่มเข้า ให้ตัดไฟชั้นล่างก่อน ห้ามแตะอุปกรณ์ไฟฟ้าขณะยืนในน้ำ และหลังน้ำลดควรให้ช่างไฟตรวจระบบก่อนเปิดใช้งานชั้นล่างอีกครั้ง

3. น้ำใช้และสุขาภิบาล

ปัญหาที่หลายบ้านเจอระหว่างน้ำท่วมคือ ไฟยังมี แต่เปิดก๊อกแล้วไม่มีน้ำ หรือกดชักโครกแล้วน้ำดันกลับขึ้นมา สาเหตุมักมาจาก 2 จุด

• ถังน้ำและปั๊มน้ำอยู่ชั้นล่าง เมื่อน้ำท่วมถึง ปั๊มต้องหยุดทำงาน ทางแก้คือวางถังน้ำดีและปั๊มไว้บนชั้น 2 ตั้งแต่ขั้นออกแบบ
• น้ำเสียไหลย้อนจากถังบำบัด เมื่อระดับน้ำภายนอกสูงกว่าปลายท่อ น้ำเสียอาจดันกลับเข้าบ้านทางท่อระบาย แนวท่อจึงต้องออกแบบโดยคิดถึงกรณีนี้ตั้งแต่แรก

ในบางพื้นที่ วิศวกรอาจแนะนำอุปกรณ์กันน้ำย้อนหรืออุปกรณ์เสริมอื่นเพิ่มเติม ซึ่งควรพิจารณาเป็นรายหลังตามสภาพที่ดิน

4. วัสดุชั้นล่าง

เป้าหมายของวัสดุชั้นล่างไม่ใช่ "ไม่เปียก" แต่คือ "เปียกแล้วฟื้นเร็ว"

วันที่น้ำลด สิ่งที่ทุกบ้านอยากทำที่สุดคือฉีดน้ำล้างโคลน เช็ดให้แห้ง แล้วกลับมาใช้ชั้นล่างได้ ไม่ใช่รื้อพื้นทำใหม่ วัสดุจึงควรเลือกตามนี้

• พื้นและผนังชั้นล่างใช้วัสดุที่ทนน้ำ ผิวไม่ดูดซึม และล้างโคลนออกได้ง่าย
• เลี่ยงวัสดุที่บวมหรือเสียรูปเมื่อแช่น้ำในชั้นที่เสี่ยงน้ำท่วม
• พื้นชั้นบนเลือกวัสดุทนน้ำ ไม่บวม ไม่โก่ง เผื่อความชื้นที่ลอยขึ้นมาจากชั้นล่าง
• บันไดใช้ผิวกันลื่น เพราะช่วงน้ำท่วมคือช่วงที่ขึ้นลงบันไดบ่อยที่สุดและพื้นเปียกบ่อยที่สุด

วัสดุที่ล้างง่ายและแห้งเร็ว ช่วยลดโอกาสเกิดเชื้อราหลังน้ำลด และทำให้ครอบครัวกลับเข้าใช้ชั้นล่างได้เร็วขึ้น

5. โครงสร้าง

น้ำที่ขังนานทำให้ดินรอบฐานรากอิ่มน้ำ และความชื้นเข้าถึงองค์ประกอบของบ้านต่อเนื่องหลายวัน โครงสร้างจึงต้องคำนวณตามสภาพดินจริงของที่ดินแปลงนั้น และใช้วัสดุที่ควบคุมคุณภาพได้

บ้านของ Landy Home ใช้โครงสร้าง Nova System ซึ่งศึกษาพัฒนาจากเทคโนโลยีประเทศญี่ปุ่น ผลิตชิ้นส่วนโครงสร้างจากโรงงานเพื่อควบคุมคุณภาพ และรับประกันโครงสร้าง 20 ปี

สรุป 5 เรื่องในตารางเดียว

บ้านยกใต้ถุนสูง เหมาะกับใคร และไม่เหมาะกับใคร?

บ้านยกใต้ถุนสูงแก้ปัญหาน้ำท่วมได้ตรงจุด แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกที่ดินและทุกครอบครัว ลองเช็กว่าคุณอยู่กลุ่มไหน

เหมาะกับคุณ ถ้า...

• มีที่ดินในพื้นที่ลุ่มต่ำ น้ำท่วมซ้ำซากหรือขังนานหลายวัน และกำลังจะสร้างบ้านใหม่
• จะสร้างบ้านหลังที่สองริมน้ำหรือในต่างจังหวัด
• ชอบบ้านสไตล์เรือนไทยยกสูงแบบร่วมสมัย และอยากใช้ใต้ถุนเป็นพื้นที่นั่งเล่นหรือที่จอดรถ
• มีผู้สูงอายุในบ้าน และอยากให้ท่านใช้ชีวิตชั้นล่างได้ในวันปกติ แบบที่มีห้องนอนชั้นล่างอย่าง THE VAREE ตอบโจทย์นี้ ถ้าวางแผนติดลิฟต์บ้านด้วย อ่านต่อได้ที่ มีผู้สูงอายุอยู่ในบ้าน ควรเผื่อพื้นที่ลิฟต์บ้านไว้ตั้งแต่ตอนออกแบบไหม

ควรคุยกับทีมก่อน ถ้า...

• ที่ดินในเมืองที่เจอแค่น้ำฝนขังไม่กี่สิบเซนติเมตร บ้านยกใต้ถุนสูงต้องแลกด้วยการขึ้นลงบันไดทุกวัน ซึ่งอาจเกินความจำเป็น
• มีบ้านอยู่แล้วและอยากปรับให้รับน้ำท่วม FR System ออกแบบมาพร้อมแบบบ้าน FR series ตั้งแต่ขั้นเขียนแบบ จึงไม่ใช่อุปกรณ์ที่นำไปติดเพิ่มกับบ้านเดิม
• งบก่อสร้างต่ำกว่า 8 ล้านบาท ช่วงงบที่แลนดี้ โฮม ถนัดคือ 8 ถึง 20 ล้านบาท ถ้างบต่ำกว่านั้น ทีมจะแนะนำ Trendy Home แบรนด์ในเครือ

ถ้าคุณอยู่ในกลุ่มหลัง ไม่ได้แปลว่าต้องยอมรับความเสี่ยงน้ำท่วม แต่แปลว่าควรให้ทีมสำรวจที่ดินก่อน แล้วทีมจะแนะนำแบบบ้านที่เหมาะกับระดับน้ำจริงของที่ดินและการใช้ชีวิตของครอบครัว

FR series บ้านหนีน้ำท่วมจาก Landy Home คืออะไร?

FR series คือกลุ่มแบบบ้านหนีน้ำท่วมของ Landy Home ที่ใช้ FR System (Flood Resistant System) ซึ่ง Landy Home คิดค้นขึ้นสำหรับครอบครัวที่ต้องการลดความเสียหายจากน้ำท่วม

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนคือ FR System มีเฉพาะในแบบบ้าน FR series ไม่ได้เป็นชุดอุปกรณ์ที่นำไปติดเพิ่มกับแบบบ้านอื่น เพราะระบบไฟฟ้า ระบบน้ำ และระดับพื้นถูกวางมาพร้อมผังบ้านตั้งแต่ขั้นเขียนแบบ

แรงบันดาลใจของดีไซน์: FR series ได้แรงบันดาลใจจากเมืองเวนิสที่ผู้คนใช้ชีวิตคู่กับสายน้ำ ผสมกับเรือนไทยยกสูงที่คนไทยคุ้นเคย ออกมาเป็นบ้านยกสูงที่ใช้ชีวิตได้ทั้งหน้าน้ำและหน้าแล้ง

ภาพจำลองแบบบ้าน THE VAREE ใน FR series ยกพื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร ใต้ถุนจอดรถได้ 3 คัน

ถ้าน้ำมา บ้าน THE VAREE รับมืออย่างไร

ลองไล่ดูทีละช่วง ตั้งแต่วันธรรมดาไปจนถึงวันที่น้ำลด

วันปกติ: ครอบครัวใช้ทั้งสองชั้น ชั้นล่างมีลานจอดรถใต้ถุน 3 คัน ห้องนอน 1 ห้อง ห้องรับแขก ห้องน้ำ ครัว และส่วนซักรีด ใต้ถุนที่สูงและโปร่งให้ลมผ่านใต้บ้านได้ทั้งวัน ช่วยลดความร้อนสะสม

วันที่น้ำเริ่มขึ้น: ยกเบรกเกอร์ของชั้นล่างและใต้ถุนลง เพราะระบบไฟส่วนนี้แยกออกจากระบบหลัก ตู้เมนไฟฟ้าอยู่ในห้องไฟฟ้าชั้น 2 ชั้นบนจึงยังใช้ไฟได้โดยไม่ต้องดับทั้งหลัง ส่วนปลั๊กและสวิตช์ชั้นล่างติดสูงจากพื้นดินอย่างน้อย 1.00 เมตร

ระหว่างที่น้ำขัง: ทุกคนย้ายขึ้นชั้น 2 ซึ่งยกสูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร มีห้องนอน 3 ห้อง ห้องน้ำ 3 ห้อง ส่วนนั่งเล่น ส่วนรับประทานอาหาร ส่วนเตรียมอาหาร และระเบียงกว้าง ถังน้ำดีและปั๊มอยู่ชั้น 2 แนวท่อออกแบบไม่ให้น้ำเสียไหลย้อน จึงยังมีน้ำใช้และใช้ห้องน้ำชั้น 2 ได้ ชายคายื่นยาวกันฝนสาด พื้นชั้น 2 ปูกระเบื้องทนน้ำ และบันไดใช้กระเบื้องผิวด้านกันลื่น (Anti-Slip) เพราะช่วงที่ขึ้นลงบันไดบ่อยที่สุดมักเป็นช่วงที่พื้นเปียกที่สุด

วันที่น้ำลด: ชั้นล่างใช้วัสดุทนน้ำที่ล้างง่าย ล้างโคลน เช็ดให้แห้ง แล้วกลับมาใช้ชั้นล่างได้เร็ว ใต้ถุนที่โปร่งช่วยระบายความชื้นและกลิ่นอับ

ภาพจำลอง · FR System 8 จุดบนแบบบ้าน THE VAREE ยกพื้นชั้น 2 สูงจากพื้นดิน 3.90 เมตร

FR System ประกอบด้วยอะไรบ้าง

ภาพประกอบ FR series ทุกภาพในบทความนี้เป็นภาพจำลอง รายละเอียดสเปกของแต่ละแบบ ทีมงานจะแจ้งให้ทราบระหว่างการออกแบบตามที่ดินจริง

บ้านในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมไม่ต้องตั้งเป้าว่าน้ำจะไม่มาอีกเลย โจทย์ของ THE VAREE คือ วันปกติอยู่สบายทั้งสองชั้น วันที่น้ำมาชั้นบนยังใช้ชีวิตได้ครบ และวันที่น้ำลด ชั้นล่างกลับมาใช้ได้เร็ว

ทำไมต้องสร้างบ้านป้องกันน้ำท่วมกับ Landy Home?

บ้านป้องกันน้ำท่วมต้องการทั้งแบบที่คิดมาดี และทีมที่สร้างได้ตรงแบบ นี่คือข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้ของ Landy Home

สำหรับคนที่จะสร้างบ้านหลังที่สองในต่างจังหวัด แนะนำให้แจ้งตำแหน่งที่ดินกับทีมงานก่อน เพื่อตรวจว่าทีมคุมงานเข้าไซต์ได้ถี่พอสำหรับแปลงนั้นหรือไม่

บ้านที่รับมือน้ำท่วมได้ เริ่มจากการรู้จักที่ดินแปลงนั้นให้ละเอียด แล้วออกแบบทุกระบบให้สอดคล้องกับระดับน้ำจริง ไม่ใช่มาแก้ทีหลังเมื่อน้ำมาแล้ว ถ้าคุณมีที่ดินในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม หรือยังไม่แน่ใจว่าบ้านยกใต้ถุนสูงเหมาะกับคุณไหม ให้ทีม Landy Home ไปดูที่ดินจริงก่อน แล้วค่อยตัดสินใจร่วมกัน

คำถามที่พบบ่อย

*การรับประกันโครงสร้างเป็นไปตามเงื่อนไขที่บริษัทฯ กำหนด ภาพ FR series ในบทความนี้เป็นภาพจำลอง รายละเอียดสเปกของแต่ละหลังขึ้นกับแบบและที่ดินจริง

เขียนโดย ทีมบรรณาธิการ Landy Home ร่วมกับทีมสถาปนิกและวิศวกรของบริษัท  · อัปเดตล่าสุด 28 กันยายน 2569