แจกคู่มือแนะนำ
การตรวจบ้านหลังน้ำท่วม
📌 Key Takeaways
น้ำลดแล้วอย่าเพิ่งเข้าบ้าน ให้เดินดูรอบนอกก่อน ถ้าบ้านเอียง เสาหรือคานร้าว หรือได้กลิ่นแก๊ส ห้ามเข้า ให้วิศวกรหรือเจ้าหน้าที่ตรวจก่อน ยกเบรกเกอร์ลงและห้ามจ่ายไฟจนกว่าช่างวัดค่าฉนวน ถ่ายภาพความเสียหายก่อนล้าง และรอผนังแห้งจริง 1 ถึง 2 เดือนก่อนทาสี
- ลำดับที่ถูกคือ ความปลอดภัยก่อน ตามด้วยเก็บหลักฐาน ทำความสะอาด แล้วค่อยซ่อม ถ้าสลับลำดับ บางอย่างย้อนกลับมาแก้ไม่ได้
- ไฟฟ้าเป็นอันตรายอันดับแรกหลังน้ำลด ปลั๊กที่อยู่ต่ำกว่าคราบน้ำส่วนใหญ่ควรเปลี่ยนใหม่
- ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับแอมโมเนียหรือน้ำยาล้างห้องน้ำชนิดกรด เพราะเกิดแก๊สพิษ
- เฝ้าดูรอยร้าว ประตูที่ปิดยาก ปลวก และเชื้อราต่อเนื่อง 3 เดือน ก่อนตัดสินใจซ่อมใหญ่
- โหลดคู่มือฉบับเต็มพร้อมภาพประกอบได้ฟรี ไม่ต้องลงทะเบียน และส่งต่อให้คนที่คุณเป็นห่วงได้เลย
Table of Content
- ลำดับที่ถูกต้อง: ทำอะไรก่อน ทำอะไรทีหลัง
- ก่อนก้าวเข้าบ้าน: อุปกรณ์ โครงสร้าง และไฟฟ้า
- ตรวจในบ้าน ระบบน้ำ ส้วม และแก๊ส
- ถ่ายภาพความเสียหายก่อนทำความสะอาด
- ล้างโคลน ฆ่าเชื้อ และทำให้บ้านแห้งจริง
- ดูแลสุขภาพระหว่างฟื้นฟูบ้าน
- เฝ้าระวังต่อเนื่อง 1 ถึง 3 เดือน
- วัสดุและของใช้ อะไรเก็บได้ อะไรต้องทิ้ง
- รั้ว สวน ต้นไม้ และการเตรียมบ้านรับน้ำครั้งหน้า
- คำถามที่พบบ่อย
หลายบ้านที่น้ำเพิ่งลด สิ่งแรกที่อยากทำคือรีบเข้าไปเก็บของ เปิดไฟ แล้วล้างบ้านให้เร็วที่สุด แต่บ้านที่ดูแห้งแล้วอาจยังไม่ปลอดภัย ไฟยังรั่วได้ พื้นดินใต้บ้านอาจเป็นโพรง และหลักฐานสำหรับเคลมประกันจะหายไปทันทีที่เริ่มล้าง
แลนดี้ โฮม โดยทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี จึงเรียบเรียงคู่มือตรวจบ้านหลังน้ำท่วม 13 ขั้นตอน เรียงตามลำดับที่ควรทำจริง โดยอ้างอิงคู่มือจัดการบ้านหลังน้ำลดของสมาคมวิชาชีพ บทความนี้สรุปใจความสำคัญไว้ ส่วนภาพประกอบทุกขั้นตอนอยู่ในไฟล์ PDF ที่โหลดได้ฟรี ไม่ต้องลงทะเบียน
คู่มือตรวจบ้านหลังน้ำท่วม ที่เราอยากให้ทุกบ้านมีติดไว้
วันที่น้ำเพิ่งลด ทุกคนอยากกลับบ้านให้เร็วที่สุด แต่เราอยากให้ทุกคนกลับเข้าบ้านอย่างปลอดภัย เราจึงรวบรวมสิ่งที่ควรเช็กไว้ในเล่มนี้ โหลดได้ฟรี ไม่ต้องกรอกข้อมูลใด ๆ
ดาวน์โหลดคู่มือ PDF ฟรีลำดับที่ถูกต้อง: ทำอะไรก่อน ทำอะไรทีหลัง
ความเสียหายจากน้ำท่วมไม่ได้เกิดครบในวันที่น้ำลด ดินใต้บ้านที่อิ่มน้ำจะค่อย ๆ ยุบตัวเมื่อแห้ง ความชื้นในผนังใช้เวลาเป็นเดือนกว่าจะออกหมด จึงควรแบ่งงานเป็นช่วงตามนี้
| ช่วงเวลา | ทำอะไร |
|---|---|
| วันที่น้ำลด | ตรวจความปลอดภัย โครงสร้าง ไฟฟ้า แก๊ส ถ่ายภาพ แล้วเริ่มล้างโคลน (ขั้นที่ 1 ถึง 9) |
| 2–4 สัปดาห์ | วัดรอยร้าวและความชื้นในผนังซ้ำ |
| 1–2 เดือน | ตรวจปลวก เชื้อรา และประตูหน้าต่างที่เริ่มปิดยาก |
| 3 เดือน | ประเมินภาพรวม แล้วค่อยตัดสินใจซ่อมใหญ่ เช่น เปลี่ยนพื้นหรือทาสีทั้งหลัง |
ก่อนก้าวเข้าบ้าน: อุปกรณ์ โครงสร้าง และไฟฟ้า
1. เตรียมอุปกรณ์ก่อนเข้าบ้าน
น้ำที่ท่วมบ้านปนทั้งน้ำเสีย สารเคมี และเชื้อโรค โคลนที่เหลืออยู่จึงอันตรายพอ ๆ กับตัวน้ำ แต่งกายให้มิดชิดทุกครั้งที่เข้าไปทำงาน
- ป้องกันตัว รองเท้าบูทยางสูงเหนือน่อง ถุงมือยางหนา แว่นครอบตา หน้ากาก N95 เสื้อแขนยาว
- ส่องสว่าง ไฟฉายหรือไฟคาดหัว ห้ามใช้เทียนหรือไฟแช็ก เพราะอาจมีแก๊สรั่วสะสม
- ตรวจและบันทึก ไม้ยาวสำหรับเขี่ยของและไล่สัตว์ โทรศัพท์ชาร์จเต็ม
- ฉุกเฉิน ชุดปฐมพยาบาล น้ำดื่มสะอาด เบอร์ช่างไฟ การไฟฟ้า บริษัทประกัน และสำนักงานเขตหรืออำเภอ
- เวลาเข้าบ้าน ไปช่วงเช้า เพราะวันแรกมักยังเปิดไฟไม่ได้
- เครื่องมือทำความสะอาด พลั่ว ที่ตักโคลนด้ามยาว แปรงพลาสติก ถุงขยะ สเปรย์ไล่ความชื้น และไขควงเช็กไฟสำหรับแตะประตูเหล็ก รั้ว และราวบันไดก่อนจับ
จัดอุปกรณ์ใส่ถุงหรือกล่องเดียวกันไว้หน้าบ้าน จะได้หยิบใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องเดินเข้าพื้นที่เปียกซ้ำหลายรอบ
2. ตรวจโครงสร้างจากภายนอกก่อนเดินเข้าไป
รอให้น้ำลดจนแห้ง และหน่วยงานประกาศว่าพื้นที่ปลอดภัยแล้ว จากนั้นเดินรอบบ้านหนึ่งรอบ มองหาสัญญาณเหล่านี้

ภาพประกอบ · เดินตรวจรอบบ้านก่อนเข้าไป ถ้าพบรอยร้าวที่เสาหรือคาน ให้วิศวกรตรวจก่อน
- บ้านเอียงหรือทรุด เทียบแนวผนังและเสากับเส้นดิ่ง (ใช้เชือกผูกของหนักห้อยลง) ถ้าเอียงออกจากแนว แสดงว่าฐานรากอาจทรุดหรือเคลื่อน
- รอยร้าวที่เสาและคาน ร้าวเฉียง ร้าวกว้างจนสอดเหรียญได้ หรือเห็นเหล็กเสริมโผล่
- ดินใต้บ้านเป็นโพรง น้ำไหลแรงกัดเซาะดินใต้พื้นและรอบตอม่อ
- หลังคาและกันสาด หย่อน แตก หรือโครงหลังคาบิดเบี้ยว
- กลิ่นแก๊สและสายไฟขาด รอบบ้านหรือบนพื้นที่ยังชื้น
ห้ามเข้าบ้าน ถ้าพบบ้านเอียง รอยร้าวที่เสาหรือคาน หรือได้กลิ่นแก๊ส ให้วิศวกรหรือเจ้าหน้าที่ตรวจก่อน
3. ตัดไฟ และห้ามเปิดใช้เองจนกว่าช่างตรวจ
ไฟฟ้าเป็นอันตรายอันดับแรกหลังน้ำลด ความชื้นที่ค้างในท่อร้อยสาย เต้ารับ และแผงไฟ ทำให้ไฟรั่วได้แม้ผิวนอกจะดูแห้งแล้ว

ภาพประกอบ · ให้ช่างวัดค่าความเป็นฉนวนทีละวงจร ก่อนจ่ายไฟกลับ
- ยกเบรกเกอร์หลักลง ยืนบนพื้นแห้งหรือแผ่นไม้แห้ง สวมบูทและถุงมือยาง ใช้มือข้างเดียว
- ถ้าตู้ไฟอยู่ในจุดที่เปียกหรือเคยจมน้ำ ห้ามแตะ แจ้งการไฟฟ้านครหลวง โทร 1130 หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค โทร 1129 ให้ตัดไฟจากภายนอก
- ให้ช่างวัดค่าความเป็นฉนวน ด้วยเครื่องเมกเกอร์ (Insulation Test) ทีละวงจร ก่อนจ่ายไฟกลับ เกณฑ์ที่ช่างมักใช้คือไม่ควรต่ำกว่าประมาณ 1 เมกะโอห์ม เมื่อทดสอบที่ 500 โวลต์กระแสตรง
- เต้ารับ สวิตช์ ที่อยู่ต่ำกว่าคราบน้ำ ส่วนใหญ่ควรเปลี่ยนใหม่ และตรวจเครื่องตัดไฟรั่ว (RCBO/ELCB) ว่าตัดได้จริง
- เครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ ตู้เย็น แอร์ ปั๊มน้ำ เครื่องทำน้ำอุ่น ห้ามเสียบทดลอง ให้ช่างเปิดตรวจก่อน
- หลังจ่ายไฟกลับ ถ้ามีความร้อน ควัน หรือกลิ่นไหม้ ให้ตัดไฟทันที ถ้าเบรกเกอร์ตัดซ้ำ หรือมิเตอร์ยังหมุนทั้งที่ปิดเครื่องใช้หมด แปลว่ายังมีไฟรั่ว
ตรวจในบ้าน ระบบน้ำ ส้วม และแก๊ส
4. ตรวจภายในบ้านทีละห้อง
เปิดประตูหน้าต่างทุกบานระบายอากาศอย่างน้อย 30 นาทีก่อนลงมือตรวจ แล้วตรวจจากบนลงล่าง เพราะอันตรายจากด้านบน เช่น ฝ้าถล่ม มักเกิดโดยไม่มีสัญญาณเตือน
- ฝ้าเพดาน ฝ้ายิปซัมที่อมน้ำจะหนักขึ้นมากและหย่อนเป็นท้องช้าง ห้ามยืนใต้จุดที่โป่ง
- ผนัง ดูรอยร้าวใหม่ สีพอง และความชื้นที่ไต่ขึ้นเหนือคราบน้ำ
- พื้น กระเบื้องร่อนหรือโก่งตัว ลามิเนตและไม้ปาร์เก้บวม พื้นยุบเป็นแอ่ง
- ประตูหน้าต่าง ปิดไม่สนิทหรือฝืดผิดปกติ อาจเกิดจากวงกบบวมน้ำ หรือโครงสร้างทรุด
- สัตว์มีพิษ งู ตะขาบ แมงป่อง มักหลบใต้โซฟา ในตู้ รองเท้า และกองผ้า ใช้ไม้เขี่ยก่อนยกทุกครั้ง
5. ระบบน้ำ สุขาภิบาล และแก๊ส
- ถังแก๊ส ตั้งให้ตรง ตรวจสายและวาล์ว ทาน้ำสบู่ที่ข้อต่อ ถ้ามีฟองผุด แปลว่ารั่ว ให้ปิดวาล์วและเปลี่ยนสายหรือหัวปรับ
- น้ำประปา ห้ามดื่มจนกว่าการประปาจะแจ้งว่าใช้ได้ เปิดน้ำทิ้งจนใส และล้างถังเก็บน้ำก่อนใช้
- ปั๊มน้ำ มอเตอร์ที่จมน้ำต้องให้ช่างเปิดตรวจ ห้ามเสียบทดลองเอง
- ถังบำบัดหรือบ่อเกรอะ น้ำท่วมดันน้ำและตะกอนเข้าถัง ทำให้ส้วมกดไม่ลงหรือมีกลิ่น ควรเรียกรถสูบ แต่ถ้ายังมีน้ำใต้ดินท่วมรอบถังอยู่ อย่าเพิ่งสูบจนแห้ง เพราะแรงดันน้ำรอบถังอาจดันถังลอยหรือแตกได้
- ท่อระบายน้ำ เปิดบ่อพักตรวจ แล้วลอกจากบ่อพักปลายทางก่อนไล่ขึ้นไปต้นทาง เพื่อให้โคลนมีทางไหลออก
- ชักโครก กดน้ำหลายครั้งเพื่อทดสอบ ถ้าไม่ลงให้ใช้ที่ปั๊มส้วม ถ้ายังตันให้ช่างทะลวงท่อ
- ไม่ดันขยะลงท่อสาธารณะ ตักโคลนใส่ถุงไปทิ้ง ไม่ให้ท่อระบายของทั้งซอยอุดตัน
ถ่ายภาพความเสียหายก่อนทำความสะอาด
6. เก็บหลักฐานก่อนล้าง เพราะย้อนกลับมาถ่ายไม่ได้
หลักฐานที่ดีทำให้เคลมประกันและขอรับเงินช่วยเหลือจากภาครัฐได้ง่ายขึ้น
- ภาพกว้างทุกห้อง ยืนมุมประตูถ่ายให้เห็นทั้งห้อง แล้วตามด้วยภาพใกล้จุดเสียหาย
- ระดับน้ำ วางตลับเมตรแนบผนัง ถ่ายให้เห็นความสูงของคราบน้ำจากพื้น
- ทรัพย์สิน ถ่ายเครื่องใช้ไฟฟ้าให้เห็นยี่ห้อ รุ่น และป้ายเลขเครื่องก่อนนำไปทิ้ง
- จดรายการ ชื่อของ จำนวน ปีที่ซื้อ มูลค่าโดยประมาณ แล้วเก็บใบเสร็จที่ยังมีอยู่
- ยื่นเรื่อง แจ้งบริษัทประกันโดยเร็ว และติดต่อสำนักงานเขตหรืออำเภอตามประกาศพื้นที่ประสบภัย
- หลักฐานเพิ่มเติม ถ่ายให้เห็นบ้านเลขที่ และถ้ามีร่องรอยงัดแงะ ให้ถ่ายเก็บไว้แจ้งประกันด้วย
เปิดการบันทึกวันที่และตำแหน่งในกล้องโทรศัพท์ไว้ จะช่วยยืนยันว่าภาพถ่ายในช่วงน้ำลดจริง
ล้างโคลน ฆ่าเชื้อ และทำให้บ้านแห้งจริง
7. ล้างโคลนและฆ่าเชื้อให้ถูกวิธี

ภาพประกอบ · ตักโคลนตอนยังเปียก ไล่จากในห้องออกสู่ประตู
- ตักโคลนตอนยังเปียก โคลนที่แห้งแล้วจะแข็งเกาะพื้นและยาแนว ล้างออกยากกว่ามาก
- ล้างจากบนลงล่าง ผนังก่อนพื้น และจากในห้องออกสู่ประตู เพื่อไม่ให้โคลนไหลกลับ
- ฆ่าเชื้อพื้นผิว ใช้น้ำยาฟอกขาวหรือน้ำยาฆ่าเชื้อผสมตามอัตราบนฉลาก ทิ้งไว้ตามเวลาที่ฉลากกำหนด แล้วล้างน้ำสะอาด
- ของที่ต้องทิ้ง อาหาร ยา เครื่องสำอาง ที่นอน โซฟาผ้า พรม และฉนวนในผนังที่อมน้ำ เพราะล้างเชื้อไม่ถึงข้างใน
- งดเปิดแอร์ระหว่างทำความสะอาด เพราะแอร์หมุนเวียนฝุ่นและเชื้อโรคอยู่ในห้อง ใช้พัดลมแทนเมื่อช่างตรวจระบบไฟแล้ว
- ของขึ้นรา นำออกไปทำความสะอาดนอกบ้าน ขณะขัดคราบราให้ใช้เครื่องดูดฝุ่นดูดตาม ไม่ให้สปอร์ฟุ้ง
- ทั้งหลัง ทำความสะอาดชั้นที่น้ำไม่ท่วมด้วย เริ่มจากชั้นบนลงชั้นล่าง
ห้ามผสม น้ำยาฟอกขาวกับแอมโมเนีย หรือกับน้ำยาล้างห้องน้ำชนิดกรด เพราะจะเกิดแก๊สพิษ ใช้ทีละชนิดและล้างน้ำคั่นทุกครั้ง ใส่หน้ากากและเปิดระบายอากาศทุกครั้งที่ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อ ถ้าแสบตา แสบจมูก ให้ออกจากห้องทันที
8. ทำให้บ้านแห้งจริง ก่อนซ่อมหรือทาสี
ผนังก่ออิฐฉาบปูนดูดน้ำเข้าไปในเนื้อ ผิวนอกแห้งภายในไม่กี่วัน แต่เนื้อผนังอาจต้องใช้เวลา 1 ถึง 2 เดือนกว่าจะแห้งจริง ถ้าทาสีหรือปิดผนังเร็วเกินไป ความชื้นจะดันสีให้พองและเกิดเชื้อราใต้ผิว

ภาพประกอบ · วัดความชื้นให้ใกล้เคียงผนังที่ไม่โดนน้ำ ก่อนซ่อมหรือทาสี
- เร่งการระบาย เปิดหน้าต่างให้ลมผ่าน ใช้พัดลมเป่าผนัง และเครื่องลดความชื้นในห้องปิด
- รื้อส่วนที่อมน้ำ ผนังเบา ฝ้ายิปซัม และบัวพื้นที่อมน้ำ ควรรื้อออกเพื่อให้ผนังด้านในระบายได้
- วัดก่อนทำ ใช้เครื่องวัดความชื้นตรวจหลายระดับความสูง รอจนค่าใกล้เคียงผนังส่วนที่ไม่ได้โดนน้ำ
- เลือกวัสดุซ่อม สีรองพื้นกันด่าง วัสดุทนความชื้น และยกเต้ารับให้สูงขึ้นเหนือระดับน้ำเดิม
ดูแลสุขภาพระหว่างฟื้นฟูบ้าน
9. ป้องกันโรคที่มากับน้ำและโคลน
- โรคฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส) เชื้อจากปัสสาวะสัตว์ปนในน้ำและโคลน เข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล เยื่อบุตา ปาก และผิวที่แช่น้ำนาน ห้ามเดินเท้าเปล่า
- บาดแผล ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ทันที ปิดแผลกันน้ำ แผลลึกจากตะปูหรือเศษโลหะควรพบแพทย์เรื่องวัคซีนบาดทะยัก
- ระบบหายใจ สปอร์เชื้อราและฝุ่นโคลนแห้งกระตุ้นภูมิแพ้และหอบหืด ผู้ป่วยกลุ่มนี้ เด็ก และผู้สูงอายุ ควรเลี่ยงงานทำความสะอาด
- ล้างตัวหลังทำงาน อาบน้ำ เปลี่ยนเสื้อผ้า ซักชุดทำงานแยกจากผ้าอื่น
พบแพทย์ทันที ถ้ามีไข้สูงเฉียบพลัน ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะที่น่อง ตาแดง ภายใน 4 สัปดาห์หลังสัมผัสน้ำท่วม และแจ้งแพทย์ว่าเคยลุยน้ำ อาการของโรคฉี่หนูมักเริ่มภายใน 1 ถึง 2 สัปดาห์ แต่อาจนานถึง 4 สัปดาห์ จึงควรจำวันที่ลุยน้ำไว้บอกแพทย์
เฝ้าระวังต่อเนื่อง 1 ถึง 3 เดือน
10. ความเสียหายบางอย่างไม่เกิดทันที
ดินใต้บ้านที่อิ่มน้ำจะค่อย ๆ ยุบตัวเมื่อแห้ง และความชื้นที่ค้างอยู่ดึงดูดปลวกกับเชื้อรา
- ทำเครื่องหมายรอยร้าว ขีดดินสอที่ปลายรอยร้าว เขียนวันที่ วัดความกว้างทุกสัปดาห์ ถ้ารอยยาวหรือกว้างขึ้น ให้วิศวกรตรวจ
- ประตูหน้าต่าง ถ้าเริ่มปิดยากขึ้นเรื่อย ๆ หลังวงกบแห้งแล้ว เป็นสัญญาณการทรุดตัว
- ปลวก ตรวจวงกบ บัวพื้น และโครงไม้ใต้หลังคา มองหาทางเดินดินและขุยไม้
- เชื้อรา ส่องหลังฝ้า ในตู้บิลต์อิน และหลังเฟอร์นิเจอร์ติดผนัง ถ้ามีกลิ่นอับ ให้หาต้นตอความชื้น
- สนิมเหล็กเสริม ถ้าเห็นคราบสนิมไหลออกมาที่ผิวคอนกรีต หรือคอนกรีตแตกร่อนจนเห็นเหล็ก ให้ปรึกษาวิศวกรทันที
ถ้าจะซ่อมใหญ่ เช่น เปลี่ยนพื้นหรือทาสีทั้งหลัง ควรรอผ่านช่วง 3 เดือนแรก เพื่อให้เห็นการทรุดตัวและความชื้นที่แท้จริงก่อน
วัสดุและของใช้ อะไรเก็บได้ อะไรต้องทิ้ง
11. จัดการตามวัสดุ: พื้น ผนัง ฝ้า ประตูหน้าต่าง
หลักสำคัญคือ อย่าปิดทับหรือทาสีบนพื้นผิวที่ยังชื้น
| วัสดุ | ล้างแล้วใช้ต่อได้ไหม | สิ่งที่ต้องทำ |
|---|---|---|
| กระเบื้องเซรามิก | ส่วนใหญ่ใช้ต่อได้ | ปัญหาอยู่ที่ร่องยาแนว ล้างก่อนโคลนแห้ง ถ้าคราบฝังแน่นให้ขูดยาแนวออกแล้วยาใหม่ แผ่นที่ร่อนหรือแตกให้รื้อแล้วปูใหม่ด้วยกาวซีเมนต์ |
| หินธรรมชาติ | ใช้ต่อได้ แต่มักทิ้งคราบ | ถ้าตัดสินใจเปลี่ยนแผ่น ต้องรอพื้นปูนด้านล่างแห้งสนิทก่อน |
| พื้นลามิเนต (แกนไม้อัด) | ส่วนใหญ่ต้องรื้อ | รื้อออกให้พื้นปูนระบายความชื้น แล้วปูใหม่หรือเปลี่ยนเป็นวัสดุทนน้ำ |
| ไม้ปาร์เก้และพื้นไม้จริง | บางส่วนใช้ต่อได้ | ชิ้นที่หลุดผึ่งลมในร่ม ห้ามตากแดด ชิ้นบวมหรือโก่งให้เลาะออก รอพื้นปูนแห้งซึ่งอาจนานกว่า 1 เดือน |
| พรม | จมน้ำเสียควรทิ้ง | ถ้าเป็นน้ำไม่สกปรกมาก ส่งซักและตากให้แห้ง แล้วปูกลับเมื่อพื้นแห้งสนิท |
| ผนังก่ออิฐฉาบปูน | ใช้ต่อได้ | ขัดล้างด้วยแปรงพลาสติก เว้นไว้ 1 ถึง 2 เดือนก่อนทาสี |
| ผนังเบา | ส่วนที่อมน้ำต้องเปลี่ยน | ยิปซัมที่อมน้ำตัดออกแล้วเปลี่ยนแผ่นใหม่เมื่อโครงด้านในแห้ง ผนังแผ่นซีเมนต์บอร์ดให้เจาะรูเล็กด้านล่างระบายน้ำที่ขังในช่องผนัง |
| วอลล์เปเปอร์และผ้าม่าน | วอลล์เปเปอร์ต้องลอก | ลอกส่วนที่เปียกให้ผนังระบาย ผ้าม่านส่งซักได้ แต่มักเสียทรง |
| ฝ้าเพดาน | ยิปซัมที่เปียกต้องรื้อ | ฝ้าท้องพื้นคอนกรีตล้างแล้วรอทาสี โครงโลหะเช็ดแห้งแล้วขัดสนิมทาสี โครงไม้ให้ตรวจการแอ่นตัวก่อนติดแผ่นใหม่ |
| ประตูหน้าต่าง | ใช้ต่อได้ถ้าไม่บวม | บานไม้ที่บวมรอแห้งก่อนตัดสินใจเปลี่ยน บานพับ ลูกบิด กุญแจ เช็ดแห้งแล้วพ่นสเปรย์ไล่ความชื้น เหล็กดัดขัดสนิมแล้วทาสีกันสนิม |
12. เครื่องใช้ไฟฟ้า เฟอร์นิเจอร์ และของใช้
เครื่องใช้ที่จมน้ำ เช็ดภายนอกเองได้ แต่ภายในต้องให้ช่างตรวจก่อนเสียบปลั๊ก
- เครื่องที่มีมอเตอร์ เช่น เครื่องซักผ้า พัดลม ปั๊มน้ำ ห้ามฉีดน้ำล้างแล้วเปิดใช้ ช่างจะถอดล้าง อบแห้ง เปลี่ยนลูกปืน และหล่อลื่นก่อนประกอบกลับ
- อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ทีวี เครื่องเสียง คอมพิวเตอร์ แผงวงจรแห้งช้าและลัดวงจรง่าย ห้ามเสียบทดลอง ส่งศูนย์บริการเท่านั้น
- ตู้เย็น ถอดปลั๊ก ถอดชั้นวาง เปิดประตูผึ่งลมในร่มหลายวัน ห้ามตากแดด เช็ดด้วยน้ำยาล้างจานแล้วตามด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ถ้าคอมเพรสเซอร์หรือแผงวงจรจมน้ำ ให้ช่างตรวจก่อนเปิด
- เครื่องปรับอากาศ ทั้งตัวในบ้านและนอกบ้านที่จมน้ำ ให้ช่างแอร์ตรวจ เปลี่ยนฉนวนท่อที่เสียหาย ล้างแผ่นกรอง และคลุมเครื่องไว้จนทำความสะอาดบ้านเสร็จ
- ภาชนะในครัว แก้ว กระเบื้อง พลาสติก แช่น้ำร้อนผสมน้ำยาล้างจานอย่างน้อย 10 นาที ช้อน ส้อม หม้อโลหะ ต้มในน้ำเดือดอย่างน้อย 10 นาที เลี่ยงน้ำยากรดกับโลหะและไม่ใช้โซดาไฟ
- เฟอร์นิเจอร์บิลต์อิน เคาะฐานตู้ฟังเสียงน้ำขัง ถอดแผ่นบังฐานออก หรือเจาะรูเล็กใต้ฐานให้น้ำระบาย เปิดบานตู้ทิ้งไว้จนแห้งทั้งในและนอกก่อนเก็บของกลับ
- เฟอร์นิเจอร์ไม้ ไม้จริงผึ่งลมในร่ม ห้ามตากแดดเพราะจะบิดงอ แห้งแล้วค่อยทาสีใหม่และเฝ้าดูเชื้อรา ส่วนปาร์ติเคิลบอร์ด MDF และไม้อัด มักไม่คุ้มซ่อม
- เฟอร์นิเจอร์โลหะ ผึ่งลมจนแห้งสนิท ขัดจุดที่เป็นสนิมหรือสีหลุด แล้วทาสีซ่อมเฉพาะจุด
- โซฟาและเบาะบุฟองน้ำ ถ้าโครงด้านในยังแข็งแรง ให้เปลี่ยนฟองน้ำและผ้าหุ้มใหม่ทั้งหมด ถ้าโครงเสียหาย ควรเปลี่ยนตัวใหม่
- ที่นอน หมอน ตุ๊กตายัดนุ่น ของยัดไส้ที่แช่น้ำท่วมทำความสะอาดข้างในไม่ได้ ควรทิ้ง และไม่ควรนำไปบริจาคต่อ
รั้ว สวน ต้นไม้ และการเตรียมบ้านรับน้ำครั้งหน้า
13. อย่าลืมรอบบ้าน
รั้วที่เอียงอาจล้มทับคน และต้นไม้ที่รากแช่น้ำนานอาจโค่นในภายหลัง
- แนวรั้ว เล็งดูว่ายังตั้งตรงไหม เอียงเล็กน้อยให้ค้ำไว้ก่อน เอียงมากต้องซ่อมทันที และไม้ค้ำต้องแข็งแรงพอรับน้ำหนัก
- โพรงใต้รั้ว ถ้าดินใต้รั้วหรือคานคอดินถูกกัดเซาะเป็นโพรง ให้ปรึกษาวิศวกรโครงสร้าง
- รั้วและประตูเหล็กกล่อง เคาะฟังเสียงน้ำในท่อหรือกล่องเหล็ก ถ้ามีน้ำขัง เจาะรูเล็กที่จุดต่ำสุดให้น้ำไหลออก แล้วขัดสนิม ทาสีกันสนิมและสีทับหน้า
- บานพับและรางประตูรั้ว เปลี่ยนชิ้นที่เสียหาย โดยมีผู้ช่วยอย่างน้อย 1 คนเสมอ เพราะบานประตูรั้วหนักและล้มทับได้
- ระบายน้ำใต้ดินในสวน ขุดหลุมกว้างประมาณ 1 x 1 เมตร ลึกอย่างน้อย 50 ซม. ที่จุดต่ำสุดของสวน แล้วสูบน้ำออกเรื่อย ๆ ให้ระดับน้ำใต้ดินลดเร็ว
- ต้นไม้เอียง ค้ำไว้กันล้ม ไม่ต้องอัดดินรอบโคน ปล่อยให้ดินระบายความชื้น และตัดแต่งกิ่งให้เล็กลงเพื่อลดภาระของราก
- งดใส่ปุ๋ย รอจนต้นไม้ฟื้นตัวจริงก่อนค่อยให้ปุ๋ย
- ต้นไม้ที่ไม่ฟื้น ถ้าแน่ใจว่าไม่ฟื้นแล้ว ให้ขุดออกก่อนจะโค่นล้มในภายหลัง
ถือโอกาสเตรียมบ้านรับน้ำครั้งหน้า
ระหว่างซ่อม ลองพิจารณาย้ายตู้ไฟหลักขึ้นที่สูงหรือชั้นบน แยกวงจรไฟฟ้าชั้นล่างกับชั้นบน ติดเบรกเกอร์ตัดไฟรั่ว และเปลี่ยนวัสดุชั้นล่างเป็นแบบทนน้ำที่ล้างง่าย โดยปรึกษาช่างไฟหรือวิศวกรก่อนทุกครั้ง
ถ้าคุณกำลังคิดเรื่องสร้างบ้านใหม่บนที่ดินที่น้ำท่วมซ้ำ อ่านต่อได้ที่ สร้างบ้านป้องกันน้ำท่วม ต้องออกแบบยังไง? ซึ่งเล่าแนวคิดการวางระดับพื้น ระบบไฟฟ้า และวัสดุตั้งแต่วันออกแบบ
ส่งต่อให้คนที่คุณเป็นห่วง
คู่มือเล่มนี้ไม่ได้ทำไว้ให้เฉพาะลูกค้าของแลนดี้ โฮม ถ้าคุณนึกถึงใครสักคน พ่อแม่ ญาติ หรือเพื่อนที่บ้านโดนน้ำ ส่งต่อให้เขาได้เลย อาจช่วยให้เขาผ่านวันที่เหนื่อยที่สุดไปได้ปลอดภัยขึ้น ขอเป็นกำลังใจให้ทุกบ้านผ่านช่วงนี้ไปด้วยกัน
ดาวน์โหลดคู่มือ PDF ฟรีมีข้อสงสัยเรื่องบ้านหลังน้ำลด ปรึกษาทีม Landy Home โทร 02 938 3456 · LINE @landyhome · www.landyhome.co.th
ลูกค้าที่สร้างบ้านกับแลนดี้ โฮม ตรวจสอบสิทธิ์ตามสัญญาและการรับประกันโครงสร้าง 20 ปี แล้วติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าได้โดยตรง
ข้อมูลอ้างอิง
- คู่มือการแนะนำเบื้องต้น ตรวจบ้านหลังน้ำท่วม ก่อนกลับเข้าบ้าน โดย บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด (ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569)
- ข้อ 11 ถึง 13 และบางส่วนของข้อ 1 ถึง 10 เรียบเรียงและปรับปรุงจาก คู่มือจัดการบ้านหลังน้ำลด (พฤศจิกายน 2554) โดยคณะทำงานอาสาสมัคร สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ สมาคมนักออกแบบเรขศิลป์ไทย และวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
คำถามที่พบบ่อย
Q: น้ำลดแล้ว เปิดไฟในบ้านได้เลยไหม?
A: ยังไม่ควร ให้ยกเบรกเกอร์หลักลงไว้ก่อน แล้วให้ช่างวัดค่าความเป็นฉนวนทีละวงจรด้วยเครื่องเมกเกอร์ วงจรที่วัดได้ต่ำกว่าประมาณ 1 เมกะโอห์มที่ 500 โวลต์ ต้องปล่อยให้แห้งต่อหรือเปลี่ยนสาย ถ้าตู้ไฟเคยจมน้ำ ห้ามแตะ ให้แจ้ง 1130 (กฟน.) หรือ 1129 (กฟภ.) ตัดไฟจากภายนอก บ้านที่แลนดี้ โฮม ออกแบบด้วย FR System จึงแยกวงจรไฟฟ้ารายชั้นและยกระดับปลั๊กกับตู้ไฟไว้ตั้งแต่แบบ เพื่อให้ตัดไฟชั้นล่างได้โดยไม่ต้องลงไปในจุดที่น้ำท่วม
Q: ผนังโดนน้ำท่วม ต้องรอกี่วันถึงจะทาสีได้?
A: ผนังก่ออิฐฉาบปูนมักต้องรอ 1 ถึง 2 เดือน แม้ผิวนอกจะแห้งในไม่กี่วัน ให้ใช้เครื่องวัดความชื้นตรวจหลายระดับความสูง รอจนค่าใกล้เคียงผนังส่วนที่ไม่โดนน้ำ แล้วใช้สีรองพื้นกันด่าง ถ้าทาเร็วเกินไป สีจะพองและเกิดเชื้อราใต้ผิว เรื่องนี้แลนดี้ โฮม โดยทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี แนะนำให้ถือเป็นเงื่อนไขแรกก่อนเรียกช่างทาสีทุกครั้ง
Q: บ้านมีรอยร้าวหลังน้ำท่วม อันตรายไหม?
A: ดูที่ตำแหน่งและรูปแบบ รอยร้าวเฉียงที่เสาหรือคาน รอยกว้างจนสอดเหรียญได้ เห็นเหล็กเสริมโผล่ หรือบ้านเอียงจากแนวดิ่ง เป็นสัญญาณความเสียหายเชิงโครงสร้าง ห้ามเข้าบ้านและให้วิศวกรตรวจ รอยร้าวเล็กให้ขีดปลายรอยพร้อมวันที่แล้ววัดทุกสัปดาห์ ถ้ายาวหรือกว้างขึ้นให้วิศวกรตรวจ ลูกค้าแลนดี้ โฮม ตรวจสอบสิทธิ์ตามสัญญารับประกันโครงสร้าง 20 ปี และติดต่อฝ่ายบริการลูกค้าได้โดยตรง
Q: ถังบำบัดหรือส้วมเต็มหลังน้ำท่วม ควรสูบเลยไหม?
A: ควรเรียกรถสูบ แต่ถ้ารอบถังยังมีน้ำใต้ดินท่วมอยู่ อย่าเพิ่งสูบจนแห้ง เพราะแรงดันน้ำรอบถังอาจดันถังลอยหรือแตก ระหว่างนี้กดชักโครกทดสอบ ถ้าไม่ลงให้ใช้ที่ปั๊มส้วม และห้ามดันโคลนลงท่อสาธารณะ ขั้นตอนนี้และอีก 12 ขั้นตอนอยู่ในคู่มือที่แลนดี้ โฮม แจกฟรีในหน้านี้
Q: คู่มือ PDF นี้ต้องลงทะเบียนก่อนโหลดไหม และแชร์ต่อได้หรือเปล่า?
A: ไม่ต้องลงทะเบียน กดโหลดได้ทันที และส่งต่อได้ทุกช่องทาง ขอเพียงไม่ดัดแปลงเนื้อหาหรือนำไปใช้เชิงพาณิชย์ คู่มือจัดทำโดยแลนดี้ โฮม บริษัทรับสร้างบ้านที่มีทุนจดทะเบียน 200,000,000 บาท (200 ล้านบาท) ซึ่งสูงที่สุดในกลุ่มธุรกิจรับสร้างบ้านในประเทศไทย เพื่อเผยแพร่ความรู้แก่เจ้าของบ้านทุกคน
*คู่มือนี้เป็นข้อมูลแนะนำเบื้องต้นสำหรับการตรวจบ้านหลังน้ำท่วม ไม่ใช่คำแนะนำทางวิศวกรรม ผลการตรวจสอบอาคาร หรือการรับรองความปลอดภัยของบ้านหลังใดหลังหนึ่ง งานโครงสร้าง ไฟฟ้า แก๊ส และสุขาภิบาล ต้องให้วิศวกร ช่าง หรือหน่วยงานที่มีใบอนุญาตตรวจสอบ ข้อมูลด้านสุขภาพเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ บริษัท แลนดี้ โฮม (ประเทศไทย) จำกัด ไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายจากการนำข้อมูลไปใช้ อ่านข้อจำกัดความรับผิดชอบฉบับเต็มได้ในคู่มือหน้าสุดท้าย
เขียนโดย ทีมงานแลนดี้ โฮม (ทีมงานประสบการณ์สร้างบ้านกว่า 40 ปี) · อัปเดตล่าสุด 30 กันยายน 2569